terug
Welke functie hebben de galwegen en de alvleesklier?
De galwegen en de alvleesklier maken deel uit van het spijsverteringsstelsel. Gal wordt aangemaakt in de lever en vervolgens opgeslagen in de galblaas. Vanuit de galblaas stroomt de gal door de galwegen, kleine buisjes, naar de dunne darm. In de dunne darm is de gal nodig voor de vertering van vetten. Ook de alvleesklier maakt deel uit van het spijsverteringsstelsel. De alvleesklier produceert alvleeskliersap.Dit wordt afgescheiden naar de dunne darm. Het sap van de alvleesklier speelt een rol bij de vertering van koolhydraten, vetten en eiwitten.
Wat is een ERCP?
Zoals gezegd bekijkt de arts bij een ERCP met een endoscoop de galwegen en de alvleesklier. Via de endoscoop wordt contrastvloeistof in de afvoerbuisjes van de galwegen en alvleesklier gespoten. Via een röntgenapparaat worden afwijkingen zichtbaar. Vervolgens kan de arts via de endoscoop met speciale instrumenten ingrepen verrichten. Bijvoorbeeld het verwijderen van (gal)stenen of het plaatsen van een buisje om de afvloed van gal te herstellen.
Welke afwijkingen kunnen we opsporen?
Afwijkingen in de afvoerkanalen van de gal en de alvleesklier zoals tumoren, ontstekingen en galstenen. Deze afwijkingen kunnen de afvoer van gal en alvleeskliersap naar de dunne darm belemmeren. Er ontstaan dan symptomen zoals buikpijn, koorts, of geelzucht.
Voorbereiding op het onderzoek
Nuchter zijn
• Als het onderzoek ’s morgens plaatsvindt, moet u vanaf 24.00 uur 's nachts nuchter blijven.
• Wanneer de ERCP na 12 uur 's middags plaatsvindt kunt u ’s morgens nog een kopje thee en een beschuitje nemen.
Medicijnen
• Indien u medicijnen gebruikt overlegt u dit met de uw verwijzende arts.
• Dit geldt ook voor mensen met diabetes die insuline gebruiken.
Bloedverdunnende middelen en medicijnen die de bloedstolling beïnvloeden
• Tijdens een ERCP worden behandelingen uitgevoerd. Het is van het grootste belang dat uw arts op de hoogte is van het eventuele gebruik van deze middelen. Het gaat onder meer om Marcoumar, Sintrom, Ascal, pijnstillers zoals o.a. Aspirine en Brufen.
Opname of kort verblijf
Afhankelijk van eventuele verrichtingen gaat u na de ERCP naar huis of wordt u opgenomen in de kliniek. Zorgt u ervoor dat u nachtgoed en toiletartikelen meeneemt.
Sedatie
Omdat het onderzoek onaangenaam of pijnlijk kan zijn, krijgt u rustgevende en zo nodig pijnstillende medicijnen toegediend. Deze medicijnen worden toegediend op geleide van het ongemak dat u tijdens de ingreep ervaart. U wordt slaperig gemaakt, maar u bent niet onder volledige narcose, deze vorm van verdoving wordt ‘sedatie’ genoemd. De meeste mensen vinden het onderzoek op deze wijze goed te verdragen.De hoeveelheid pijnstillende en rustgevende medicatie zal altijd toegediend worden op geleide van de hoeveelheid last die u ervaart. Door tijdens de ingreep met u te praten en u goed in de gaten te houden met bewakingsapparatuur, zorgen we ervoor dat u niet te veel, maar uiteraard ook niet te weinig medicatie krijgt toegediend.
Is sedatie veilig?
Als de sedatie wordt uitgevoerd is het belangrijk dat u nuchter bent. Wordt de juiste dosis van de verdovende medicatie toegediend, dan is sedatie veilig. Heel zelden, kunt u ‘te slaperig' gemaakt worden, waardoor onder andere uw ademhaling ontregeld kan raken. Als dit gebeurt, wordt er uiteraard direct ingegrepen.
Zorg voor begeleiding naar huis
Ondanks dat de medicijnen om u te sederen maar kort werken, kunt u toch nog meerdere uren na het onderzoek wat suf en slaperig zijn. Vaak zult u zich dan niet meer goed herinneren, wat er met u is besproken. U wordt dan ook afgeraden de eerste 24 uur na het onderzoek belangrijke beslissingen te nemen. Om dezelfde reden mag u de eerste 24 uur niet actief aan het verkeer deelnemen. Het is dan ook belangrijk dat iemand (partner; familielid) vraagt u na het onderzoek naar huis te begeleiden. Het is niet mogelijk dat uw begeleider aanwezig is bij de ERCP.
De ERCP
Gedurende het onderzoek wordt u begeleidt door de arts en een verpleegkundige. Om u een indruk te geven van wat er zoal gebeurt en wat u kunt verwachten volgt hier een beschrijving:
• U meldt zich 15 minuten voor de afgesproken tijd bij de balie van de afdeling Endoscopie.
• De verpleegkundige of doktersassistent haalt u op en brengt u naar een ruimte waar nog verpleegkundige/medische informatie met u wordt doorgenomen. U krijgt een infuusnaaldje in uw hand of arm geplaatst en u wordt verzocht om knellende kleding, zoals rits, broekriem, b.h. los te maken of uit te doen.
• Probeer vóór de ERCP nog even naar het toilet te gaan.
• In de onderzoekskamer gaat u op het onderzoeksbed zitten en krijgt u een drankje om schuimvorming in de maag tegen te gaan.
• Loszittende gebitsdelen moet u uit doen.
• Meestal wordt uw keel met een spray verdoofd om de kokhalsreflex te onderdrukken.
• U gaat op de buik op de behandeltafel liggen en er wordt een 'knijpertje' op één van de vingers of oren geplaatst, waarmee tijdens het onderzoek uw hartslag en het zuurstofgehalte in uw bloed wordt gemeten. Tevenskrijgt u een manchet om de arm om de bloeddruk te controleren
• U krijgt een bijtring tussen uw kaken om de endoscoop en uw gebit te beschermen.
• Via het infuusnaaldje wordt vervolgens een verdovend en zonodig een pijnstillend medicijn gegeven.
Hoe lang duurt het onderzoek?
De ERCP duurt gemiddeld een uur.
Complicaties
Bij ieder onderzoek of een behandeling zijn complicaties niet uitgesloten. Bij een ERCP komen soms de volgende complicaties voor:
• alvleesklier- of galwegontsteking (1-3% kans).
• bloeding (1-2% kans).
• een scheur (=perforatie) in de dunne darm (minder dan1%).
Na het onderzoek
Na afloop van het onderzoek wordt u naar de herstelkamer gebracht. Afhankelijk van de soort sedatie, kan u na het onderzoek via het infuusnaaldje een medicijn worden ingespoten wat ervoor zorgt dat de werking van de sedatie doorbroken wordt (Flumazenil). Doordat de medicatie voor de sedatie een langere werkingsduur heeft, kan het zijn dat u na 60 minuten als de Flumazenil is uitgewerkt, toch weer wat slaperig worden.
• De arts bepaalt of en wanneer u naar huis mag, of dat u wordt opgenomen.
• Patiënten die elders zijn opgenomen worden meestal per ambulance vervoerd naar hun eigen ziekenhuis. Zij krijgen het ERCP-verslag mee voor de verwijzende arts.
• Bij poliklinische patiënten, komt de arts die het onderzoek heeft uitgevoerd soms nog langs. Is dit niet het geval, dan ontvangt u een nazorgformulier waarop kort de bevindingen van het onderzoek zijn beschreven en wat de eventuele vervolgafspraken zijn.
Weer thuis
• Als u bijgekomen bent van de sedatie en zich geen bijzonderheden hebben voorgedaan, mag u naar huis.
• Soms kan de urine wat blauw/groenig gekleurd zijn. Dit komt door kleurstof die soms tijdens het onderzoek gebruikt is. Dit is onschuldig en verdwijnt vanzelf.
• Indien u na het onderzoek heftige buikpijn of koorts krijgt, dient u contact op te nemen met de Endoscopie afdeling.
• Buiten kantooruren kunt u bellen met het algemene nummer van het AMC. U vindt het nummer onderaan deze tekst. Vraag naar de dienstdoende arts maag-, darm- en leverziekten.
Belangrijke aanwijzingen om niet te vergeten!
• u moet nuchter zijn voor de ERCP.
• nachtgoed en toiletartikelen meenemen.
• bij verhindering dient u zo snel mogelijk contact op te nemen met de Endoscopie afdeling.
• laat een nieuw ponsplaatje maken als uw gegevens zijn veranderd
Neem bij ieder bezoek aan het AMC mee:
• de aanvraag van de verwijzende specialist
• een legitimatiebewijs (paspoort, gemeentelijk identiteitsbewijs of rijbewijs)
• medicijnkaart of -paspoort
• verzekeringsbewijs
Hoe komt u op de Endoscopie afdeling?
Op de afgesproken tijd meldt u zich aan de balie van de Endoscopie afdeling in gebouw C op de tweede verdieping. U bereikt deze afdeling via de ingang van de poliklinieken, meteen naar links de gang in tot de liften. Met de lift (of acht trappen op) gaat u naar de tweede verdieping, rechtsaf, rechtdoor lopen tot u bij de Endoscopie balie komt.
Telefoon
Endoscopie afdeling: 020-56 64301
Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 08.30 uur tot 12.30 uur en van 13.00 uur tot 16.30 uur.
Algemeen nummer :AMC: 020-56 69111
AMC, januari 2009, Endoscopie/Patiëntenvoorlichting.U vindt deze informatie ook op: www.amc.nl/informatie voor patiënten/patiëntenvoorlichting
Gerelateerde afdeling(en):
Uw arts heeft voorgesteld om bij u een ERCP (Endoscopische Retrograde Cholangio-Pancreaticografie) te doen. Bij dit onderzoek worden de galwegen en de afvoergang van de alvleesklier zichtbaar gemaakt. Het onderzoek wordt gedaan met een endoscoop. Dit is een flexibele slang die via de mond naar binnen wordt gebracht. Tijdens het onderzoek kan de arts met speciale instrumenten ingrepen verrichten. De ERCP vindt plaats onder verdoving; dit is geen narcose. U leest hier meer over het ERCP-onderzoek, de voorbereiding, de periode erna, en over welke afwijkingen gevonden kunnen worden.
Let op: vergeet u niet de belangrijke aanwijzingen aan het eind van deze tekst te lezen.Welke functie hebben de galwegen en de alvleesklier?
De galwegen en de alvleesklier maken deel uit van het spijsverteringsstelsel. Gal wordt aangemaakt in de lever en vervolgens opgeslagen in de galblaas. Vanuit de galblaas stroomt de gal door de galwegen, kleine buisjes, naar de dunne darm. In de dunne darm is de gal nodig voor de vertering van vetten. Ook de alvleesklier maakt deel uit van het spijsverteringsstelsel. De alvleesklier produceert alvleeskliersap.Dit wordt afgescheiden naar de dunne darm. Het sap van de alvleesklier speelt een rol bij de vertering van koolhydraten, vetten en eiwitten.
Wat is een ERCP?
Zoals gezegd bekijkt de arts bij een ERCP met een endoscoop de galwegen en de alvleesklier. Via de endoscoop wordt contrastvloeistof in de afvoerbuisjes van de galwegen en alvleesklier gespoten. Via een röntgenapparaat worden afwijkingen zichtbaar. Vervolgens kan de arts via de endoscoop met speciale instrumenten ingrepen verrichten. Bijvoorbeeld het verwijderen van (gal)stenen of het plaatsen van een buisje om de afvloed van gal te herstellen.
Welke afwijkingen kunnen we opsporen?
Afwijkingen in de afvoerkanalen van de gal en de alvleesklier zoals tumoren, ontstekingen en galstenen. Deze afwijkingen kunnen de afvoer van gal en alvleeskliersap naar de dunne darm belemmeren. Er ontstaan dan symptomen zoals buikpijn, koorts, of geelzucht.
Voorbereiding op het onderzoek
Nuchter zijn
• Als het onderzoek ’s morgens plaatsvindt, moet u vanaf 24.00 uur 's nachts nuchter blijven.
• Wanneer de ERCP na 12 uur 's middags plaatsvindt kunt u ’s morgens nog een kopje thee en een beschuitje nemen.
Medicijnen
• Indien u medicijnen gebruikt overlegt u dit met de uw verwijzende arts.
• Dit geldt ook voor mensen met diabetes die insuline gebruiken.
Bloedverdunnende middelen en medicijnen die de bloedstolling beïnvloeden
• Tijdens een ERCP worden behandelingen uitgevoerd. Het is van het grootste belang dat uw arts op de hoogte is van het eventuele gebruik van deze middelen. Het gaat onder meer om Marcoumar, Sintrom, Ascal, pijnstillers zoals o.a. Aspirine en Brufen.
Opname of kort verblijf
Afhankelijk van eventuele verrichtingen gaat u na de ERCP naar huis of wordt u opgenomen in de kliniek. Zorgt u ervoor dat u nachtgoed en toiletartikelen meeneemt.
Sedatie
Omdat het onderzoek onaangenaam of pijnlijk kan zijn, krijgt u rustgevende en zo nodig pijnstillende medicijnen toegediend. Deze medicijnen worden toegediend op geleide van het ongemak dat u tijdens de ingreep ervaart. U wordt slaperig gemaakt, maar u bent niet onder volledige narcose, deze vorm van verdoving wordt ‘sedatie’ genoemd. De meeste mensen vinden het onderzoek op deze wijze goed te verdragen.De hoeveelheid pijnstillende en rustgevende medicatie zal altijd toegediend worden op geleide van de hoeveelheid last die u ervaart. Door tijdens de ingreep met u te praten en u goed in de gaten te houden met bewakingsapparatuur, zorgen we ervoor dat u niet te veel, maar uiteraard ook niet te weinig medicatie krijgt toegediend.
Is sedatie veilig?
Als de sedatie wordt uitgevoerd is het belangrijk dat u nuchter bent. Wordt de juiste dosis van de verdovende medicatie toegediend, dan is sedatie veilig. Heel zelden, kunt u ‘te slaperig' gemaakt worden, waardoor onder andere uw ademhaling ontregeld kan raken. Als dit gebeurt, wordt er uiteraard direct ingegrepen.
Zorg voor begeleiding naar huis
Ondanks dat de medicijnen om u te sederen maar kort werken, kunt u toch nog meerdere uren na het onderzoek wat suf en slaperig zijn. Vaak zult u zich dan niet meer goed herinneren, wat er met u is besproken. U wordt dan ook afgeraden de eerste 24 uur na het onderzoek belangrijke beslissingen te nemen. Om dezelfde reden mag u de eerste 24 uur niet actief aan het verkeer deelnemen. Het is dan ook belangrijk dat iemand (partner; familielid) vraagt u na het onderzoek naar huis te begeleiden. Het is niet mogelijk dat uw begeleider aanwezig is bij de ERCP.
De ERCP
Gedurende het onderzoek wordt u begeleidt door de arts en een verpleegkundige. Om u een indruk te geven van wat er zoal gebeurt en wat u kunt verwachten volgt hier een beschrijving:
• U meldt zich 15 minuten voor de afgesproken tijd bij de balie van de afdeling Endoscopie.
• De verpleegkundige of doktersassistent haalt u op en brengt u naar een ruimte waar nog verpleegkundige/medische informatie met u wordt doorgenomen. U krijgt een infuusnaaldje in uw hand of arm geplaatst en u wordt verzocht om knellende kleding, zoals rits, broekriem, b.h. los te maken of uit te doen.
• Probeer vóór de ERCP nog even naar het toilet te gaan.
• In de onderzoekskamer gaat u op het onderzoeksbed zitten en krijgt u een drankje om schuimvorming in de maag tegen te gaan.
• Loszittende gebitsdelen moet u uit doen.
• Meestal wordt uw keel met een spray verdoofd om de kokhalsreflex te onderdrukken.
• U gaat op de buik op de behandeltafel liggen en er wordt een 'knijpertje' op één van de vingers of oren geplaatst, waarmee tijdens het onderzoek uw hartslag en het zuurstofgehalte in uw bloed wordt gemeten. Tevenskrijgt u een manchet om de arm om de bloeddruk te controleren
• U krijgt een bijtring tussen uw kaken om de endoscoop en uw gebit te beschermen.
• Via het infuusnaaldje wordt vervolgens een verdovend en zonodig een pijnstillend medicijn gegeven.
Hoe lang duurt het onderzoek?
De ERCP duurt gemiddeld een uur.
Complicaties
Bij ieder onderzoek of een behandeling zijn complicaties niet uitgesloten. Bij een ERCP komen soms de volgende complicaties voor:
• alvleesklier- of galwegontsteking (1-3% kans).
• bloeding (1-2% kans).
• een scheur (=perforatie) in de dunne darm (minder dan1%).
Na het onderzoek
Na afloop van het onderzoek wordt u naar de herstelkamer gebracht. Afhankelijk van de soort sedatie, kan u na het onderzoek via het infuusnaaldje een medicijn worden ingespoten wat ervoor zorgt dat de werking van de sedatie doorbroken wordt (Flumazenil). Doordat de medicatie voor de sedatie een langere werkingsduur heeft, kan het zijn dat u na 60 minuten als de Flumazenil is uitgewerkt, toch weer wat slaperig worden.
• De arts bepaalt of en wanneer u naar huis mag, of dat u wordt opgenomen.
• Patiënten die elders zijn opgenomen worden meestal per ambulance vervoerd naar hun eigen ziekenhuis. Zij krijgen het ERCP-verslag mee voor de verwijzende arts.
• Bij poliklinische patiënten, komt de arts die het onderzoek heeft uitgevoerd soms nog langs. Is dit niet het geval, dan ontvangt u een nazorgformulier waarop kort de bevindingen van het onderzoek zijn beschreven en wat de eventuele vervolgafspraken zijn.
Weer thuis
• Als u bijgekomen bent van de sedatie en zich geen bijzonderheden hebben voorgedaan, mag u naar huis.
• Soms kan de urine wat blauw/groenig gekleurd zijn. Dit komt door kleurstof die soms tijdens het onderzoek gebruikt is. Dit is onschuldig en verdwijnt vanzelf.
• Indien u na het onderzoek heftige buikpijn of koorts krijgt, dient u contact op te nemen met de Endoscopie afdeling.
• Buiten kantooruren kunt u bellen met het algemene nummer van het AMC. U vindt het nummer onderaan deze tekst. Vraag naar de dienstdoende arts maag-, darm- en leverziekten.
Belangrijke aanwijzingen om niet te vergeten!
• u moet nuchter zijn voor de ERCP.
• nachtgoed en toiletartikelen meenemen.
• bij verhindering dient u zo snel mogelijk contact op te nemen met de Endoscopie afdeling.
• laat een nieuw ponsplaatje maken als uw gegevens zijn veranderd
Neem bij ieder bezoek aan het AMC mee:
• de aanvraag van de verwijzende specialist
• een legitimatiebewijs (paspoort, gemeentelijk identiteitsbewijs of rijbewijs)
• medicijnkaart of -paspoort
• verzekeringsbewijs
Hoe komt u op de Endoscopie afdeling?
Op de afgesproken tijd meldt u zich aan de balie van de Endoscopie afdeling in gebouw C op de tweede verdieping. U bereikt deze afdeling via de ingang van de poliklinieken, meteen naar links de gang in tot de liften. Met de lift (of acht trappen op) gaat u naar de tweede verdieping, rechtsaf, rechtdoor lopen tot u bij de Endoscopie balie komt.
Telefoon
Endoscopie afdeling: 020-56 64301
Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 08.30 uur tot 12.30 uur en van 13.00 uur tot 16.30 uur.
Algemeen nummer :AMC: 020-56 69111
AMC, januari 2009, Endoscopie/Patiëntenvoorlichting.U vindt deze informatie ook op: www.amc.nl/informatie voor patiënten/patiëntenvoorlichting
Laatste wijziging: dinsdag 5 mei 2009