Priapisme is een langdurige en vaak pijnlijke erectie (stijve piemel) die zonder seksuele prikkels ontstaat. Deze speciale vorm van een erectie bij jongens en mannen met sikkelcelziekte is heel erg pijnlijk. Het is een crisis in de zwellichamen van de penis. Het uiteinde van de penis (de eikel) blijft hierbij zacht.
“Stotterend” priapisme gaat binnen 1 – 3 uur spontaan over. Wanneer het langer dan drie uur duurt, spreken we van “aanhoudend” priapisme.
Priapisme komt bij 6 – 42% van de jongens/mannen met HbSS voor. Uitlokkende factoren kunnen zijn: nachtelijke erecties, een volle blaas, (langdurige) seks, vaso-occlusieve crisis op een andere plaats in het lichaam en cocaïnemisbruik. Vaak ontstaat priapisme echter spontaan. Meestal begint het in de nacht/vroege ochtend.
De behandeling van priapisme hangt af van de duur van de klachten.
Behandeling van priapisme < 4 uur bestaand: Het is belangrijk dat je thuis met de behandeling begint door pijnstillers in te nemen, een warm bad te nemen en door te proberen te plassen.
Je moet contact opnemen met je arts als het priapisme niet binnen 4 uur over gaat.
Behandeling van priapisme > 4 uur bestaand: Dat gebeurt in het ziekenhuis door de uroloog (dit is een arts die gespecialiseerd is in ziektes van de blaas en de urinewegen). Het volgende moet er dan gebeuren:
- je krijgt sterke pijnstillers plus eventueel een medicijn tegen de angst
- met een naaldje wordt er zoveel mogelijk bloed uit je penis opgezogen
- daarna wordt er door hetzelfde naaldje een paar milliliter van een medicijn (een bloedvat vernauwer) in je penis gespoten, die er na een tijdje weer uitgezogen worden
- hierna wordt de naald eruit gehaald en wordt het prikgaatje 5 minuten lang afgedrukt
Als het niet lukt om met bovenstaande behandeling het priapisme weg te krijgen of als het in korte tijd opnieuw begint, kan ook met een wisseltransfusie worden geprobeerd het priapisme te behandelen. Bij een wisseltransfusie krijg je meerdere bloedtransfusies tegelijk en wordt er en deel van je eigen bloed verwijderd. Daardoor daalt het aantal sikkelcellen in je bloed snel en verdwijnt je pijnlijk erectie.
Complicatie: Het kan gebeuren dat je na één of meerdere keren langdurig priapisme later een probleem krijgt met het krijgen van een gewone erectie.
Als gevolg van de ingreep kan eventueel een plaatselijke bloeding of een infectie ontstaan.
Auteur
H. Heijboer,
M. Peters
Bron
Mantadakis E, Cavender JD, Rogers ZR, Ewalt DH. Buchanan GR. Prevalence of priapism in children and adolescents with sickle cell anemia. J. Pediatr Hematol Oncol 1999; 21:518-22
Mantadakis E. Ewalt DH, CavenderJS, Rogers ZR, Buchanan GR. Outpatient penile aspiration and epinephrine irrigation for Young patients with sickle cell anemia and prolonged priapism. Blood 2000; 95:78-82.
Saad ST, Lajolo C, Gilli S, Marques Junior JF, Lima CS, Coasta FF et al. Follow up of sickle cell disease patients with priapism treated by hydroxyurea. A. J. Hematol 2004; 77: 45-49.
Priapism. In: the management od sickle cell disease. Fourth edition. National Institutes of Health publication 02-2117, June 2002, page 129.
juli 2009