WIT Festival 2017: een terugblik

Hoeveel mag een extra levensjaar kosten? Cabaretier Herman Finkers, slikker van zeer dure medicijnen, presenteerde zichzelf donderdag 14 september als levend ethisch dilemma. Op het derde WIT Festival mochten ook lastige dingen bij de naam genoemd worden.

“In 2002 kreeg ik te horen dat ik statistisch te zien nog tien jaar te leven had. Nu ben ik aan het rekenen geslagen, en zo ben ik er achter gekomen dat statistisch gezien de kans dat ik negentig wordt aanmerkelijk groter is dan de kans dat ik nu al vijf jaar dood ben.” Cabaretier annex AMC-patiënt Herman Finkers opende dit keer het derde WIT Festival. Met zijn gebruikelijke monterheid presenteerde de Twentse kleinkunstenaar zich, na "een diepe buiging voor alles waarmee u hier bezig bent", als het vleesgeworden ethische dilemma. Als lijder aan chronische lymfatische leukemie (CLL) profiteert hij dankbaar, zij het niet volledig onbezorgd van de snelle ontwikkelingen in de medische wetenschap.

“Sinds 2015 gebruik ik een geweldig medicijn. Er zijn mensen aan overleden, maar dat is dan ook de enige bijwerking die het heeft.” Enig probleem: Finkers’ medicijn kost 80 duizend euro per jaar. Een bedrag dat hij met alle genoegen uit eigen zak wil betalen, verklaarde de cabaretier, “maar dat zou niet eerlijk zijn, is mij verteld, want niet iedereen kan zich dat veroorloven”. Evengoed: stel dat hij er de 75 mee zou halen, kwam er dan niet langzamerhand een moment waarop de samenleving hem te duur ging vinden?

Informeel
Dure behandelingen - het was een terugkerend thema op deze editie van het WIT Festival, georganiseerd door vier jonge arts-onderzoekers samen met de AMC Foundation. WIT staat voor de drie pijlers van het evenement: Wetenschap, Inspiratie en Talent. De presentaties op de jaarlijkse WIT-festivals vormen een soort staalkaart van het type studies waarvoor de AMC Foundation geld werft. Veelbelovend en maatschappelijk relevant onderzoek van talentvolle AMC’ers, dat om welke reden dan ook niet in aanmerking komt voor de gebruikelijke vormen van financiering.

Peperduur
Twee voorbeelden. Hematoloog Arnon Kater beet donderdag het spits af met een handzaam overzicht van de snelle ontwikkelingen waarop Finkers doelde. Door het samenkomen van klinisch onderzoek en labonderzoek is de kennis over CLL de afgelopen decennia enorm toegenomen, vertelde Kater. Met de nieuwe middelen is de ziekte veel langer onder de duim te houden. Maar meer dan vertragen doen ze uiteindelijk niet - en inderdaad, ze zijn peperduur. “Daarom proberen onderzoekers nieuwe wegen te bewandelen, bijvoorbeeld door het ontwikkelen van behandelingen die de eigen afweer van CLL-patiënten inzetten tegen de bloedkankercellen.”

Arts-onderzoeker Iris de Weerdt illustreerde dat met een kijkje in de keuken van haar eigen CLL-onderzoek. De groep waarin De Weerdt werkt, probeert de verzwakte afweercellen van CLL-patiënten buiten het lichaam op te kalefateren en te vermenigvuldigen. “Bij muizen is daar succesvol mee geëxperimenteerd: als zulke cellen terug in de bloedbaan worden teruggebracht, kunnen ze de tumorcellen goed aan.” Tweede onderzoekslijn van De Weerdts groep is het bevorderen van het ‘gevecht’ tussen de beide typen cellen met behulp van nanobodies. Piepkleine antilichaampjes tegen de afweercellen én tegen de tumorcellen, die aan elkaar gekoppeld worden om hun heilzame werk te verrichten. “Dat kunnen we allemaal doen dankzij de steun van de donateurs van de AMC Foundation.”

Sidekick
Jan Swinkels, voorzitter van de Medisch Ethische Commissie AMC, was op het WIT Festival ‘geweten’ annex sidekick. Verwijzend naar het kostenprobleem (bij de presentatie over CCL) stelde hij vast dat farmaceutische industrie “twintig tot dertig procent winst” maakt. ”Er is geen enkele andere industrie die dat haalt. Waarom zouden we ze geen vijf procent geven, de medicijnprijzen verlagen en de rest stoppen in de ontwikkelingen van nieuwe middelen?” Zijn antwoord: “We hebben een kabinet dat de vrije marktwerking niet wil verstoren. Dit is de neoliberale samenleving.” Wat aanleiding was voor een spontane vraag aan het publiek: moet de politiek regels stellen voor de winstmarges van de farmaceutische industrie? De handen gingen massaal omhoog.

En er stond nog veel meer op het programma, zoals: de selectie van embryo’s, gentherapie bij een erfelijke leverziekte en de langetermijneffecten van opname op de Intensive Care bij Kinderen. En daar hield het niet op… op de Festivalmarkt gaven jonge onderzoekers demonstraties over o.a. het inzetten van 3D-printen bij het reconstrueren van complexe botbreuken, het kweken van hartcellen en nog heel veel meer.

Tot volgend jaar bij het vierde WIT Festival in 2018 op donderdag 13 september!

Op de Festivalmarkt
Op de Festivalmarkt
Jan Swinkels
Jan Swinkels

Wilt u jong talent ondersteunen? Dat kan via het Jonge Talenten Fonds.

Wie waren ook alweer de sprekers op het WIT Festival?

Wat was er te zien op de Festivalmarkt?

De foto's op deze pagina zijn gemaakt door: Caroline Bruikman

Hoe steunt u ons?

U kunt medisch onderzoek en projecten in het AMC op verschillende manieren steunen.

LEES MEER

Gericht geven

Wilt u gericht geven? Dat kan! Wij denken graag met u mee.

INFORMEER MIJ

Pioniers in onderzoek

Lees de verhalen van pioniers in onderzoek naar MDL-ziekten.

LEES MEER