Enzymdiagnostiek

English

Informatie over aanvraag enzymatisch onderzoek
Informatie over benodigd onderzoeksmateriaal, bewaarcondities en verzending staat aangegeven bij de desbetreffende bepalingen. De actuele referentiewaarden worden in de uitslag vermeld.

Doorlooptijd en spoedonderzoek
De doorlooptijden van enzymatisch onderzoek staan aangegeven bij de desbetreffende bepalingen. Wanneer er met spoed diagnostisch onderzoek moet worden verricht, moet er eerst overlegd worden met een staflid. Bij een spoedaanvraag wordt u geïnformeerd als de uitslagen vertraagd zijn. Mocht bij routineonderzoek door buitengewone omstandigheden de doorlooptijden niet gehaald worden, zal contact worden opgenomen met de aanvrager.

Kostenindicatie
Enzymatisch onderzoek valt onder de Wet Bijzondere Medische Verrichtingen (WBMV) en wordt gedeclareerd bij de ziektekostenverzekering van de patiënt.

Enzymdiagnostiek is mogelijk voor de volgende ziekte groepen:

(Klik op de aandoening voor meer informatie)

Voor een compleet overzicht op alfabetische volgorde klik hier.

Peroxisomale defecten

Screening

De standaard initiële screening in gekweekte huidfibroblasten voor een peroxisomale ziekte omvat:
1) Onderzoek naar de aan-/afwezigheid en de morfologie van peroxisomen met behulp van catalase immunofluorescentie, 2) zeer lang-keten vetzuuranalyse, en
3) DHAPAT activiteitsbepaling (DHAPAT, dihydroxyacetonfosfaat-acyltransferase, het eerste enzym uit de plasmalogeen biosyntheseroute). De resultaten van deze analyses laten zien of de patiënt een peroxisoom biogenese defect heeft of een geïsoleerde peroxisomale β-oxidatie deficiëntie. Aanvullende analyses kunnen worden uitgevoerd, zoals peroxisomale alfa- of beta-oxidatie activiteitsmeting of meting van de activiteit van één bepaald enzym (bv acyl-CoA oxidase 1, D-bifunctional protein, Sterol carrier protein X).

Materiaal Gekweekte huidfibroblasten
Bewaren/verzenden Kamertemperatuur
Instructie Laat de fibroblasten groeien tot ~80% confluentie in een T-25 kweekfles. Vul voor versturing het kweekflesje volledig met steriel gebufferd (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) aangevuld met 10% serum en 1% penicilline-streptomycine. Sluit het kweekflesje goed en omwikkel de dop met parafilm. Label de kweekfles eenduidig met naam van de patiënt en geboortedatum. Verpak het flesje in beschermend materiaal en verstuur de fibroblasten bij kamertemperatuur. Het materiaal moet binnen 48 uur aankomen op het laboratorium Genetische Metabole Ziekten. Een volledig ingevuld aanvraagformulier moet worden meegestuurd met het patiëntenmateriaal.
Wanneer het niet mogelijk is fibroblasten in kweek te versturen, kan een huidbiopt in steriel gebuffered (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) zonder toevoeging van serum of antibiotica worden verstuurd bij kamertemperatuur.
Voor interne aanvragers:
Bioptmedium kan worden afgehaald bij de balie van het laboratorium Genetische Metabole Ziekten (F0-132).
Doorlooptijd 3 maanden

Download:

Bepalingen
Peroxisomale β-oxidatie
Zeer lang-keten vetzuren
Fytaanzuur α-oxidatie
Acyl-CoA oxidase (ACOX1)
D-Bifunctional protein (DBP/MFP2)
Peroxisomaal thiolase vertakt-keten specifiek (SCPx)
Immunofluorescentie catalase
Immunoblot peroxisomale eiwitten
Complementatie analyse
Immunofluorescentie ALD-eiwit (ALDP)
Plasmalogenen
Dihydroxyacetonfosfaat-acyltransferase (DHAPAT)
Mitochondriale vetzuuroxidatiedefecten

Screening mitochondriale β-oxidatie

Een palmitaatbelastingtest (acylcarnitine profilering) wordt uitgevoerd om te onderzoeken of een patiënt lijdt aan een defect in de mitochondriale vetzuuroxidatie. Elk mitochondriaal vetzuuroxidatiedefect geeft een specifiek acylcarnitineprofiel. Vervolgens moet de enzym deficiëntie bevestigd worden door middel van een enzymactiviteitsbepaling of in het geval van een mogelijke multipele acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MADD, glutaaracidurie type 2) door middel van moleculaire analyse. Sommige milde deficiënties kunnen een normaal acylcarnitineprofiel geven. De palmitaatbelastingtest kan ook worden uitgevoerd om het effect van mutaties in het gen coderend voor één van de mitochondriale β-oxidatie enzymen op de flux door het mitochondriale β-oxidatiesysteem te bestuderen.

Materiaal Gekweekte huidfibroblasten
Bewaren/verzenden Kamertemperatuur
Instructie Laat de fibroblasten groeien tot ~80% confluentie in een T-25 kweekfles. Vul voor versturing het kweekflesje volledig met steriel gebufferd (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) aangevuld met 10% serum en 1% penicilline-streptomycine. Sluit het kweekflesje goed en omwikkel de dop met parafilm. Label de kweekfles eenduidig met naam van de patiënt en geboortedatum. Verpak het flesje in beschermend materiaal en verstuur de fibroblasten bij kamertemperatuur. Het materiaal moet binnen 48 uur aankomen op het laboratorium Genetische Metabole Ziekten. Een volledig ingevuld aanvraagformulier moet worden meegestuurd met het patiëntenmateriaal.
Wanneer het niet mogelijk is fibroblasten in kweek te versturen, kan een huidbiopt in steriel gebuffered (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) zonder toevoeging van serum of antibiotica worden verstuurd bij kamertemperatuur.
Voor interne aanvragers:
Bioptmedium kan worden afgehaald bij de balie van het laboratorium Genetische Metabole Ziekten (F0-132).
Doorlooptijd 3 maanden

Download:

Bepalingen
Lang-keten 3-hydroxy-acyl-CoA dehydrogenase (LCHAD)
Lang-keten 3-ketothiolase (LCKAT)
Mitochondrial trifunctional protein (MTP)
Kort-keten acyl-CoA dehydrogenase (SCAD)
Midden-lang keten acyl-CoA dehydrogenase (MCAD)
Zeer lang-keten acyl-CoA dehydrogenase (VLCAD)
Mitochondriaal carnitine/acylcarnitine transporter (CACT)
Carnitine palmitoyltransferase 1 (CPT1)
Carnitine palmitoyltransferase 2 (CPT2)
Plasmamembraan carnitinetransporter (OCTN2)
Kort-keten 3-hydroxy-acyl-CoA dehydrogenase (SCHAD)
Kort-keten enoyl-CoA hydratase/Crotonase (ECHS1)
Lysosomale Stapelingsziekten
Bepalingen
Glycogenosen
α-D-glucosidase(Glycogenose Type II (Pompe))
Mucolipidosen
N-acetyl-α-D-neuraminidase (Mucolipidose type I, Sialidose)
N-acetyl-β-D-glucosaminidase (Mucolipidose type II en III, I-cell disease, pseudo-Hurler polydystrofie)
Mucopolysaccharidosen
α-L-iduronidase (MPS Type IH/IS (Hurler/Scheie))
Iduronaat sulfatase (MPS Type II (Hunter))
Sulfamidase (MPS Type III A (Sanfilippo A))
N-acetyl-α-D-glucosaminidase (MPS Type III B (Sanfilippo B))
AcetylCoA-glucosamine acetyltransferase (MPS Type III C (Sanfilippo C))
N-acetylglucosamine-6-sulfatase (MPS Type III D (Sanfilippo D))
N-acetylgalactosamine-6-sulfatase (MPS Type IV A (Morquio A))
β-D-galactosidase (MPS Type IV B (Morquio B))
Arylsulfatase B (MPS Type VI (Maroteaux-Lamy))
β-D-glucuronidase (MPS Type VII (Sly))
Neuronale Ceroid Lipofuscinosen
Palmitoyl-protein thioesterase (NCL type I / Infantile NCL)
Tripeptidyl peptidase I (NCL type II / Laat infantiele NCL)
Oligosaccharidosen
α-L-fucosidase (Fucosidose)
α-D-mannosidase (α-Mannosidose)
β-D-mannosidase (β-Mannosidose)
N-acetyl-α-D-galactosaminidase (Schindler / Kanzaki)
Aspartylglucosaminidase (Aspartylglucosaminurie)
Protective protein / Cathepsine A (Galactosialidose)
Sfingolipidosen
Arylsulfatase A (Metachromatische leukodystrofie)
Arylsulfatase A+B (Multipele sulfatase deficiëntie/ Mucosulfatidose)
α-D-galactosidase (Fabry)
β-D-galactosidase (GM1 gangliosidose)
N-acetyl-β-D-glucosaminidase A (Tay-Sachs / GM2 gangliosidose B variant)
N-acetyl-β-D-glucosaminidase A+B (Sandhoff / GM2 gangliosidose 0 variant)
Sphingomyelinase (Niemann-Pick Type A/B)
Filipinekleuring (Niemann-Pick Type C)
β-D-glucosidase (Gaucher)
Chitotriosidase (Gaucher)
Galactocerebrosidase (Krabbe)
Zure Lipase (Wolman / Cholesterylester stapelingsziekte)
Ketolyse defecten

Screening

Enzymatische screening voor ketolyse defecten omvat:
1) Succinyl-CoA: 3-oxozuur transferase (SCOT) en 2) β-ketothiolase (2-methyl-acetoacetyl-CoA specifiek) activiteitbepalingen. Moleculaire analyse van monocarboxylaat transporter-1 (MCT1) is ook beschikbaar.

Materiaal Gekweekte huidfibroblasten
Bewaren/verzenden Kamertemperatuur
Instructie Laat de fibroblasten groeien tot ~80% confluentie in een T-25 kweekfles. Vul voor versturing het kweekflesje volledig met steriel gebufferd (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) aangevuld met 10% serum en 1% penicilline-streptomycine. Sluit het kweekflesje goed en omwikkel de dop met parafilm. Label de kweekfles eenduidig met naam van de patiënt en geboortedatum. Verpak het flesje in beschermend materiaal en verstuur de fibroblasten bij kamertemperatuur. Het materiaal moet binnen 48 uur aankomen op het laboratorium Genetische Metabole Ziekten. Een volledig ingevuld aanvraagformulier moet worden meegestuurd met het patiëntenmateriaal.
Wanneer het niet mogelijk is fibroblasten in kweek te versturen, kan een huidbiopt in steriel gebuffered (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) zonder toevoeging van serum of antibiotica worden verstuurd bij kamertemperatuur.
Voor interne aanvragers:
Bioptmedium kan worden afgehaald bij de balie van het laboratorium Genetische Metabole Ziekten (F0-132).
Doorlooptijd 3 maanden
Materiaal EDTA volbloed
Onderzoeksmateriaal Perifere bloed mononucleaire cellen geïsoleerd uit volbloed
Bewaren/verzenden Kamertemperatuur
Instructie Ten minste 10 ml EDTA volbloed verstuurd op kamertemperatuur. Buisjes moeten eenduidig gelabeld zijn met naam van de patiënt en geboortedatum, goed gesloten en in beschermend materiaal verstuurd worden. Het materiaal moet binnen 24 uur na afname op het laboratorium Genetische Metabole Ziekten aanwezig zijn. Een volledig ingevuld aanvraagformulier moet worden meegestuurd met het patiëntenmateriaal.
Doorlooptijd 3 weken

Download:

Bepalingen
Succinyl-CoA : 3-oxozuur transferase (SCOT)
β-ketothiolase (2-methyl-acetoacetyl-CoA specifiek)
Aminozuur metabolismedefecten
Cholesterol/isoprenoïd biosynthesedefecten

Screening

Sterol profilering wordt uitgevoerd om te onderzoeken of een patiënt een cholesterol biosynthese defect heeft (zoals Smith-Lemli-Opitz syndroom (OMIM 270400), desmosterolosis (OMIM 602398), Conradi-Hunermann syndroom (OMIM 302960), lathosterolosis (OMIM 607330) en Greenberg dysplasia (OMIM 215140))

Materiaal Gekweekte huidfibroblasten
Bewaren/verzenden Kamertemperatuur
Instructie Laat de fibroblasten groeien tot ~80% confluentie in een T-25 kweekfles. Vul voor versturing het kweekflesje volledig met steriel gebufferd (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) aangevuld met 10% serum en 1% penicilline-streptomycine. Sluit het kweekflesje goed en omwikkel de dop met parafilm. Label de kweekfles eenduidig met naam van de patiënt en geboortedatum. Verpak het flesje in beschermend materiaal en verstuur de fibroblasten bij kamertemperatuur. Het materiaal moet binnen 48 uur aankomen op het laboratorium Genetische Metabole Ziekten. Een volledig ingevuld aanvraagformulier moet worden meegestuurd met het patiëntenmateriaal.
Wanneer het niet mogelijk is fibroblasten in kweek te versturen, kan een huidbiopt in steriel gebuffered (m.b.v. 25 mM Hepes) kweekmedium (bv. HAM of DMEM) zonder toevoeging van serum of antibiotica worden verstuurd bij kamertemperatuur.
Voor interne aanvragers:
Bioptmedium kan worden afgehaald bij de balie van het laboratorium Genetische Metabole Ziekten (F0-132).
Doorlooptijd 3 maanden

Download:

Bepalingen
Mevalonaat kinase (MVK)
Purine en Pyrimidine metabolismedefecten
Koolhydraat afbraakdefecten
Neurotransmitter metabolismedefecten
Bepalingen
Aromatisch aminozuur decarboxylase (AADC)*
* Deze bepaling valt niet onder de accreditatie van het laboratorium.

Hyperoxalurie
Bepalingen
Glyoxylate reductase (GR)
Sjögren-Larsson syndroom
X-gebonden ichthyosis
Biotinidase deficiëntie
Bepalingen
Biotinidase