Video-interactiebegeleiding in het AMC

De methode video-interactiebegeleiding (VIB) bestaat eruit dat van ouders en kind een korte video-opname wordt gemaakt (ongeveer tien minuten) tijdens de verzorging, het eten of een spelmoment. Vervolgens analyseert de VIB’er de beelden en kijkt zij met de ouders de video-opname terug. Ze laat aan de hand van de beelden zien welke signalen het kind geeft om in contact te komen of te blijven. Deze signalen zijn soms zo klein dat ze zonder  stilstaand beeld niet te zien zijn. Ouders zien terug hoe hun kind reageert op stem, aanraking en oogcontact. Centraal bij VIB staat het bewustmaken van ouders van de positieve contactmomenten, van het genieten en geruststellen van hun kind en het afstemmen op het kind.

Doelen en indicaties

  1. VIB bevordert de hechting tussen ouders en kind. In de meeste situaties gaat het om extra ondersteuning voor ouders en het vergroten van hun zelfvertrouwen. Door de ziekte van hun kind kunnen ouders immers ongerust of gespannen raken. Bij pasgeborenen moet het contact nog opgebouwd worden. De scheiding tussen ouders en kind en de beperkte verzorgingsmogelijkheden door de ziekte van het kind kunnen de opbouw van een hechtingsrelatie bemoeilijken.
  2. VIB ondersteunt ouders van kinderen met een specifieke hulpvraag. Het betreft hier kinderen die bijvoorbeeld veel huilen, moeilijk eten en/of moeilijk slapen. Vaak is er sprake van tweesporenbeleid, een medisch en een psychosociaal beleid. Artsen onderzoeken of het probleem een medische oorzaak heeft. VIB ondersteunt ouders in het contact met hun kind en helpt ouders met het probleemgedrag van hun kind om te gaan. In een aantal situaties wordt de ondersteuning in de thuissituatie gecontinueerd in de vorm van video-hometraining (VHT).
  3. VIB biedt ondersteuning aan ouders van kinderen met een chronische en/of langdurige ziekte. Voor deze kinderen is het belangrijk de kwaliteit van leven te optimaliseren. VIB kan hierin een belangrijke rol spelen. Goede en adequate ondersteuning door ouders op moeilijke momenten in de verzorging, zoals prikken, vernevelen, stomaverzorging, maken het voor het kind en ouders gemakkelijker deze verrichtingen frequent te ondergaan. Ook kan VIB het kind zelf ondersteunen door te laten zien hoe hij met bepaalde handelingen omgaat.
    Wanneer ouders hebben vernomen dat hun kind een chronische ziekte heeft, ervaren zij vaak spanning en angst. De ouders moeten een nieuw evenwicht zien te vinden in de relatie met hun kind. VIB ondersteunt de ouders bij deze nieuwe situatie en helpt weer vertrouwen te krijgen en te ‘zien’ hoe het kind omgaat met deze situatie. VIB biedt ondersteuning aan ouders om het gezonde deel van hun kind te blijven zien.

VIB is een effectieve methode om de deskundigheid van medewerkers te bevorderen.
Verpleegkundigen en pedagogisch medewerkers kijken gerichter naar het contact tussen ouders en kinderen, hetgeen hun signaleringsdeskundigheid vergroot. Eigen communicatieve vaardigheden worden verder ontwikkeld, zowel in het contact met de ouders, patienten als met collega’s.

Het belang van basiscommunicatie

De kern van VIB is de herkenning of het herstel van geslaagde basiscommunicatie. Onder basiscommunicatie vallen de volgende factoren: actief taalgebruik, instemmend benoemen, afstemmen/volgen, positief leidinggeven, oogcontact, algemeen contact en ondersteuning. De VIB’er kijkt met de ouder naar de initiatieven van het kind en of deze initiatieven door de ouders worden ontvangen. Belangrijk is dat ouders zo reageren dat het kind wordt aangemoedigd in zijn handelingen en initiatieven. Daarnaast let de VIB’er op de elementen van de basiscommunicatie, zoals afstand, toewending, vriendelijke intonatie, vriendelijke gezichtsuitdrukking.

Het gebruik van taal is belangrijk, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen het benoemen van handelingen en gevoelens van ouders, en benoemen van handelingen en gevoelens van het kind. Oogcontact en genieten van elkaar is een belangrijk aandachtspunt, evenals het afstemmen op het kind wat betreft niveau, tempo en situatie. Bij aanwezigheid van meerdere personen, hetzij beide ouders en hun kind, hetzij meerdere kinderen, wordt er  gekeken naar het rondkijken, gelijke beurtverdeling, kringvorming en coöperatief zijn.
Een en ander wordt met ouders op een positieve en ondersteunende manier besproken, waarbij beeld meer zegt dan woorden.

Informatie voor ouders

Speciaal voor ouders en verzorgers is er een folder beschikbaar met gedetailleerde informatie.

Opleiding

Hoe word je video-interactiebegeleider?

De opleiding tot video-interactiebegeleider (VIB’er) bestaat uit 20 supervisies verspreid over een jaar. In het begin wordt uitvoerig aandacht besteed aan de uitgangspunten van de basiscommunicatie en hoe deze toe te passen in de uitvoering van de functie. Om de week is er supervisie, individueel of met andere cursisten, de andere week wordt besteed aan het maken van video-opnames en het terugkijken met ouders. Gemiddeld wordt er twee à drie uur per week besteed aan de opleiding.

Twee keer per jaar neemt de cursist deel aan een werkontwikkelingskring (WOK) met VIB’ers uit andere ziekenhuizen, waarvan één keer met eigen inbreng. De cursist geeft drie keer een presentatie over VIB.

Het eerste half jaar is de cursist vooral bezig met de technische aspecten, het analyseren van de beelden en het inzicht krijgen in de methode en de indicatiestellingen. Het tweede halfjaar wordt vooral besteed aan het terugkijken van de opnames, het geven van presentaties en het implementeren van VIB op de eigen werkplek. De opleiding wordt afgerond met een certificeringbijeenkomst. Na drie jaar dient het certificaat verlengd te worden.
Deze VIB-opleiding is bedoeld voor medewerkers uit het AMC die met gezinnen werken.

Kortdurende cursus basiscommunicatie

Daarnaast is er de mogelijkheid voor medewerkers van het Emma Kinderziekenhuis AMC om een kortdurende introductie te krijgen in de VIB-methode. Aan de hand van beeldmateriaal van de eigen doelgroep krijgen de medewerkers inzicht in de principes van de basiscommunicatie en het toepassen ervan in hun functie.

De opleidingen worden verzorgd door mevrouw M. Sibbing, coördinator VIB in het Emma Kinderziekenhuis AMC, sein 58447, e-mailadres m.h.sibbing@amc.nl.

Een artikel van onze hand over VIB is gepubliceerd in het Tijdschrift voor Kindergeneeskunde.

Deel dit |

Contact

Adres
PSA / AMC
Postbus 22660
1100 DD Amsterdam

Telefoonnummer:

020 - 566 56 74