Patiëntparticipatie

Patiëntparticipatie houdt in, dat de patiënt zelf invloed heeft op het zorgproces. Dit betekent dat de patiënt invloed heeft op de keuze van behandeling, het zorgproces en de evaluatie nadien.

Historisch perspectief

Patiëntparticipatie is niet nieuw. De eed van Hippocrates stelt al, dat een goed arts niet alleen het belang van de patiënt voorop stelt, maar ook zijn of haar opvattingen respecteert. De specifieke omstandigheden of (religieuze) opvattingen van een patiënt kan namelijk in veel gevallen de doorslag geven bij de keuze voor een bepaalde behandeling of juist het nalaten hiervan. Zeker in een academische omgeving als het AMC, kan een ziekte of aandoening veelal op meerdere manieren behandeld worden. Elke methode heeft een eigen profiel en kent een ander risico en slagingskans. Het is dan van belang om met de patiënt een dialoog aan te gaan. Hoeveel risico wil de patiënt lopen? Wat vindt de patiënt belangrijk? Wat zijn de opvattingen over (de kwaliteit van) het leven? Al die factoren kunnen een al dan niet doorslaggevend argument zijn om te kiezen voor een behandeling of deze juist na te laten.

Het is daarom niet meer dan logisch dat het AMC al meerdere decennia ervaring heeft met evidence-based medicine. Deze manier van werken schrijft voor dat er naast de eigen kennis, ervaring, techniek, en beschikbaar wetenschappelijk onderbouwd bewijsmateriaal gekeken wordt naar de omstandigheden en voorkeuren van de patiënt zelf. De praktijk toont, dat er op het gebied van patiëntparticipatie altijd ruimte is voor verbetering. Denk daarbij aan het inzichtelijk(er) maken van risico’s en kansen van een ingreep en hoe je deze kunt vergelijken. Daarbij dient altijd wel in het achterhoofd gehouden te worden, dat de toepasbaarheid van patiëntparticipatie verschilt per discipline, maar ook per aandoening.

Voordelen

De voordelen van een goed georganiseerde patiëntparticipatie zijn legio:

  • Betere therapietrouw;
  • Betere klinische resultaten;
  • Minder (kans op) over- en onderbehandeling;
  • Minder complicaties en heropnames;
  • Minder klachten en claims omdat de patiënt weet wat hem of haar te wachten stond en vooral, welke risico’s aan de ingreep verbonden waren;
  • Hogere medewerkerstevredenheid;
  • Imagoverbetering.

Bron: Statement Patiëntenparticipatie in het AMC

Randvoorwaarden

Uit bovenstaande blijkt dat patiëntparticipatie valt of staat met een goede informatievoorziening richting de patiënt en een open houding van de arts en het verplegend personeel.
De in 1995 aangenomen Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst schrijft voor dat de patiënt recht heeft op begrijpelijke informatie over de eigen ziekte en behandeling. Ook de Salzburg verklaring, die door de Raad van Bestuur van het AMC op 27 mei jl. is ondertekend, heeft het over een tweerichtingsverkeer tussen arts en patiënt, waarbij de patiënt gestimuleerd moet worden om vragen te stellen, hun omstandigheden te beschrijven en hun voorkeuren aan te geven.

Een open houding van de medewerkers wordt zoveel mogelijk gestimuleerd. Het onderwerp patiëntparticipatie is al onderdeel van het curriculum binnen het AMC, maar wordt in de komende jaren scherper aangezet, zodat toekomstige artsen nog beter doordrongen zijn van de voordelen van een goede patiëntparticipatie.

Het AMC doet er verder alles aan om zowel arts als patiënt te ondersteuning in het gesprek waar het behandeltraject en –keuzes worden besproken. Door een goede informatievoorziening via amc.nl, door het patiëntendossier via een beveiligde omgeving tot in de huiskamer van de patiënt te ontsluiten, door de ontwikkeling van keuzehulpen en applicaties die risico’s helder in beeld brengen, door klachten te beschouwen als gratis advies en door de adviezen van de cliëntenraad zorgvuldig te wegen en waar mogelijk door te voeren.

Downloads
• Statement Patiëntenparticipatie
• Visiedocument Werkgroep Gedeelde besluitvorming