Seksuologie

Dr. Ellen Laan
Dr. Ellen Laan

'Praten en luisteren zijn de belangrijkste instrumenten'


Stage: Seksuologie/Psychosomatische Gynaecologie/Vulvapathologie en Kindergynaecologie

Opleiders: Dr. Ellen Laan, dr. Rik van Lunsen, dr. Guus Fons en drs. Concetta Salvatore

Wat zien we op deze foto?
'Ik ben in gesprek met een patiënt. Als ‘voorwerp’ heb ik gekozen voor communicatie. Ik ben psycholoog. Praten en luisteren zijn de belangrijkste instrumenten van mijn vak. Als het gaat over seksualiteit zijn mensen op hun kwetsbaarst. Als aiossen deze stage kiezen, moeten ze misschien vooral afleren om direct resultaat te scoren. Je mag hier rustig de tijd nemen om patiënten te laten praten. Luisteren naar het verhaal is een van de belangrijkste tools die je hebt. Je hoeft niet onmiddellijk een oplossing te bieden. Een luisterend oor bieden is bijna net zo belangrijk. Je kunt je bij ons vooral toespitsen op lichamelijke, psychische en relationele kanten van seksuele problematiek en van medisch moeilijk verklaarbare gynaecologische klachten. Veel vrouwen weten onvoldoende dat seksueel plezier een noodzakelijke voorwaarde is voor pijnloze en plezierige seks. Voor veel mensen staat seks gelijk aan coïtus. Ook al doet het pijn, het moet toch gebeuren. Elf procent van de jonge vrouwen heeft altijd pijn bij gemeenschap. Ik vind dat heel erg.'

Wat vindt u belangrijk in de opleiding?
'Op onze afdeling zien we mensen met complexe seksuele problemen, maar ook met onverklaarde gynaecologische klachten die vaak zijn terug te voeren op een overactieve bekkenbodem, waarvan de oorzaak vaak valt te vinden in de psychosociale geschiedenis van de patiënt. Een chronisch overactieve bekkenbodem kan leiden tot plas-, defecatie-, en seksuele klachten, maar ook tot vulvodynie. Afhankelijk van welke klacht het meest op de voorgrond staat, melden patiënten zich bij de uroloog, de gynaecoloog, of de gastroenteroloog of MDL arts. Als de uroloog niet vraagt naar defecatieklachten en seks, en de gynaecoloog niet naar plasklachten en seks, blijft de oorzaak van veel klachten buiten beeld. Dokters moeten dus durven vragen naar seks. Uit onderzoek is gebleken dat vrouwen graag over seksuele problemen met hun arts willen praten, maar dat ze dat niet durven. Het gesprek komt pas op gang als de arts het initiatief neemt. Het is belangrijk dat arts-assistenten leren praten over seks en vragen durven stellen over seksuele problemen. Als je als arts niet kunt praten over seksualiteit, kun je ook niet van de patiënt verwachten dat ze met seksuele problemen komen.'

Wat maakt deze stage onderscheidend?
'Seksualiteit is een biopsychosociaal fenomeen. De medische kant is slechts één onderdeel van het probleem. De aiossen die hier stage gaan lopen, kunnen straks goed multidisciplinair werken. Daarnaast leren ze een aantal vaardigheden, zoals op sensitieve wijze gynaecologisch- en bekkenbodemonderzoek doen. We hebben regelmatig te maken met angstige vrouwen die bang zijn voor het onderzoek en vaak al getraumatiseerd zijn door eerdere gynaecologische onderzoeken. Die traumatisering kan gemakkelijk voorkomen worden. De aios moet de patiënt met empathie tegemoet treden en ervoor zorgen dat zij zich veilig voelt. Dat zou natuurlijk altijd moeten gebeuren en er is ook een richtlijn waarin dit allemaal helder staat beschreven, maar we merken dat deze richtlijn buiten het ziekenhuis vaak niet wordt nageleefd. Het zou goed kunnen dat het onderzoek de eerste keer niet helemaal lukt. Bij ons is dat geen enkel probleem. Dan komt de patiënt gewoon de volgende keer terug.'

Hoe zou u de wereld van het AMC in het kort omschrijven?
'Vanuit het perspectief van een psycholoog is het mij opgevallen dat de artsen die hier werken hele genereuze mensen zijn. Ik heb me hier enorm welkom gevoeld. Ik ervaar veel nieuwsgierigheid naar het perspectief van mensen uit mijn discipline. Als psycholoog kun je hier goed gedijen.'




Meer weten?

Bel of mail
Dr. E.T.M. Laan
020-566 4354

Dr. H.W. van Lunsen
020-566 4456

Kijk voor alle details van deze stage op Opleidingsetalage.nl

Lees ook:
Opleidingsplan
Besluit Obstetrie en Gynaecologie