Psychiatrie afdeling Angststoornissen

Als patiënt in het AMC kunt u soms gevraagd worden mee te werken aan lopend wetenschappelijk onderzoek. Zonder onderzoek is het niet mogelijk nieuwe medicijnen te ontwikkelen en de bestaande kennis uit te breiden. Altijd geldt dat u vooraf mondeling en schriftelijk uitvoerig wordt geïnformeerd en u geheel vrij bent om te beslissen of u wel of niet mee doet. Medewerking aan wetenschappelijk onderzoek is altijd vrijwillig. Hier vindt u meer informatie over onderzoek aan de afdeling Angststoornissen.

Hieronder vindt u een overzicht van onderzoeken van onze afdeling.

Onderzoek OCS

Onderzoek PTSS
BONDS onderzoek: Het effect van oxytocine na trauma

Voor het BONDS onderzoek zoeken we mensen die kort geleden op de Spoedeisende Hulp zijn geweest na het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis. Personen die op de Spoedeisende Hulp van het AMC, het VUmc of het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis zijn geweest kunnen benaderd worden voor het BONDS onderzoek.
 

Veel mensen die een ingrijpende gebeurtenis meemaken ervaren bepaalde reacties kort nadat dit is gebeurd, zoals veel moeten terugdenken aan de gebeurtenis, erover dromen of schrikachtig zijn. Bij het grootste deel van de mensen gaan deze reacties vanzelf over, maar helaas is dit niet bij iedereen zo. Wij zijn op zoek naar manieren om langdurige reacties op ingrijpende gebeurtenissen te verminderen. Daarom bestuderen wij in het BONDS onderzoek de effecten van oxytocine neusspray op dit soort reacties. Wij verwachten dat oxytocine neusspray gebruikt kan worden om te voorkómen dat deze reacties na een ingrijpende gebeurtenis lang aanhouden. Om dit te onderzoeken voeren wij momenteel het BONDS onderzoek uit.
 

Het BONDS onderzoek bestaat uit twee delen: het BONDS hersenonderzoek en het BONDS lange termijn onderzoek. Personen die uitgenodigd worden voor deelname aan het BONDS onderzoek kunnen zelf kiezen of, en aan welke delen van het BONDS onderzoek ze mee willen doen.
 

Het doel van het onderzoek
Het doel van het BONDS hersenonderzoek is om na te gaan wat het effect is van een eenmalige oxytocine neusspray toediening op hersenactiviteit.
Het doel van het BONDS lange termijn onderzoek is om na te gaan of klachten passend bij posttraumatische stressstoornis na een ingrijpende gebeurtenis voorkómen kunnen worden door behandeling met een oxytocine neusspray.
 

Wie kunnen meedoen?
Personen die zijn behandeld op de Spoedeisende Hulp van het AMC, VUmc of Sint Lucas Andreas Ziekenhuis na het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis kunnen worden benaderd voor deelname, binnen 7 dagen na de gebeurtenis. In een kort eerste gesprek en daaropvolgend een uitgebreide voormeting wordt geschiktheid voor de studie onderzocht.
 

Wat houdt het onderzoek in?
Na de uitgebreide voormeting wordt voor het BONDS hersenonderzoek een MRI-hersenscan gemaakt tijdens een afspraak in het AMC. Deze afspraak vindt binnen anderhalve week na de gebeurtenis plaats. Tijdens deze afspraak wordt er eenmalig neusspray toegediend. Daarna is het hersenonderzoek afgelopen.
 

Wanneer een deelnemer meedoet aanhet BONDS lange termijn onderzoek start de neusspraytoediening binnen anderhalve week na de gebeurtenis. De eerste toediening vindt samen met de onderzoeker plaats. De behandeling duurt hierna nog een week. Deelnemers worden daarna nog drie keer uitgenodigd voor vervolgafspraken; anderhalf, drie en zes maanden na de gebeurtenis. Tijdens deze afspraken nemen we onder andere interviews af, nemen we bloed en speeksel af om bepaalde hormonen te meten, en meten we de hartslag.
 
Studieopzet
Het BONDS onderzoek is een gerandomiseerd gecontroleerd klinisch onderzoek. Dit houdt in dat deelnemers door loting worden toegewezen aan toediening van oxytocine neusspray of placebo (nepmiddel) neusspray.
Er worden twee groepen mensen met elkaar vergeleken:
1) mensen die oxytocine krijgen
2) mensen die placebo krijgen
Voor zowel de deelnemers als de onderzoekers wordt verborgen gehouden wie in welke groep zit.
 

Oxytocine neusspray
Oxytocine is een lichaamseigen stof, veilig te geven via een neusspray. Oxytocine kan stressreacties verminderen en heeft invloed op sociaal gedrag. Oxytocine geeft heel zelden bijwerkingen (<0,1%), en deze bijwerkingen zijn niet ernstig.
Voor het hersenonderzoek wordt de neusspray eenmalig zelf toegediend.
Voor het lange termijn onderzoek wordt de neusspray een week lang twee keer per dag zelf toegediend.

Inclusiecriteria
Het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis, verhoogde score op screeningsvragenlijst, leeftijd 18-65 jaar, beheersing van de Nederlandse of Engelse taal in woord en schrift. Vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven kunnen niet deelnemen.
 
Onderzoekers AMC Psychiatrie:
Drs. J.L. Frijling
Drs. S.B.J. Koch
Drs. L. Nawijn
Dr. M. van Zuiden
Prof. dr. D.J. Veltman
Prof. dr. M. Olff
 


Samenwerkingspartners:
poedeisende Hulp AMC
Trauma Unit AMC
Spoedeisende Hulp VUmc
Traumatologie VUmc
Spoedeisende Hulp SLAZ
Afdeling klinische genetica AMC
 

Contactpersoon:
Mw. Drs. J.L. Frijling
Academisch Medisch Centrum
Afdeling Psychiatrie
Meibergdreef 5 1105 AZ Amsterdam
email: bonds@amc.nl
tel: 020-8913667 of  06-10153668
 
Aantal deelnemers:
Hersenonderzoek: 40
Lange termijn onderzoek: 220
 
Start datum onderzoek:
Mei 2012
 
Verwachte einddatum onderzoek:
Hersenonderzoek: mei 2014
Lange termijn onderzoek: mei 2015


Onderzoek DBS
Diepe Hersenstimulatie bij OCS

Ook met de best beschikbare behandelingen (een combinatie van medicatie en cognitieve gedragstherapie) is er een kleine groep van patiënten met een Obsessieve Compulsieve Stoornis (OCS) die ernstige, invaliderende klachten blijft houden. De klachten kunnen dusdanig ernstig zijn dat soms een neurochirurgische ingreep wordt overwogen. Dit houdt in dat de neurochirurg door middel van een hersenoperatie enkele zenuwbanen in de hersenen doorsnijdt. Deze ingreep blijkt bij veel patiënten met deze ernstige vorm van OCS verbetering van de klachten en de kwaliteit van leven te geven, maar nadelen zijn de risico’s van de operatie en de onomkeerbaarheid van de ingreep; het letsel dat wordt gemaakt kan niet worden hersteld.


Bij patiënten die lijden aan de ziekte van Parkinson is al veel ervaring opgedaan met een nieuwe methode om bepaalde hersenbanen (tijdelijk) uit te schakelen zonder deze te beschadigen. Bij deze methode wordt operatief een tweetal elektrodes in de hersenen geplaatst, die met een neurostimulator (een soort pacemaker) worden gestimuleerd. Op deze manier kunnen deze gebieden (tijdelijk) worden in- of uitgeschakeld. Deze techniek wordt Deep Brain Stimulation (DBS) ofwel Diepe Hersenstimulatie genoemd.

Sinds 2005 loopt er in het AMC een onderzoek naar de werkzaamheid van Diepe Hersenstimulatie (DBS) bij OCS patiënten. Hierbij zijn goede resultaten behaald. Deze behandeling wordt sinds kort dan ook op kleine schaal regulier aangeboden. Patiënten komen voor DBS in aanmerking als zij primair een Obsessieve Compulsieve Stoornis hebben en ondanks verschillende behandelingen met medicatie en cognitieve gedragstherapie ernstige dwangklachten blijven houden. Aan de behandeling met DBS gaat een uitgebreide screeningsprocedure vooraf. De behandeling wordt gevolgd door een natraject waarin een behandeling met cognitieve gedragstherapie is opgenomen.

Onderzoek BDD
Farmacologische ondersteuning van angstuitdoving bij BDD

Een gerandomiseerde, placebogecontroleerde, dubbelblinde studie naar het effect van D-cycloserine toevoeging aan de gebruikelijke cognitieve gedragstherapie bij BDD.

Waarom dit onderzoek? Binnen de cognitieve gedragstherapie is met name exposure therapie een effectieve strategie om BDD symptomen te verminderen. Dit houdt in dat patiënten hun angsten probeerden te overwinnen door enge situaties niet te vermijden, maar deze juist op te zoeken. Deze combinatiebehandeling is echter niet in alle gevallen voldoende effectief. De helft van alle behandelde patiënten herstelt niet volledig en heeft nog restklachten. Dat moet beter kunnen!
Recent onderzoek bij mensen heeft aangetoond dat het middel D-cycloserine naast het reguliere combinatieaanbod effectief kan zijn bij een aantal angststoornissen. Mensen die gedurende hun behandeling deze medicatie in lage dosis gebruikten naast cognitieve gedragstherapie (CGT) hadden na afloop van behandeling (1) minder klachten dan mensen die deze medicatie niet gebruikten, (2) sneller effect van de behandeling, en (3) minder kans op terugkomst van de angstklachten. Wij willen onderzoeken wat het effect van toevoeging van het middel D-cycloserine aan de tot nog toe gebruikelijke behandeling bij BDD is.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd? Deelnemers alsook niet deelnemers aan het onderzoek krijgen allen hetzelfde gebruikelijke behandelaanbod. Daarnaast krijgen de deelnemers onderzoeksmedicatie bij de eerste 6 sessies exposure therapie. Dit gebeurt placebo gecontroleerd. Om de waarde van de nieuwe behandeling (medicijn) wetenschappelijk vast te stellen is een vergelijkend onderzoek met een placebo nodig. Een placebo is medicijn (in ons geval een capsule), dat uiterlijk niet te onderscheiden is van het medicijn zelf, maar waaraan geen werkzame stof is toegevoegd. Dit betekent voor u het volgende: in alle gevallen neemt u 30 minuten voor de exposurebehandeling een capsule in. Verschil tussen de 2 groepen waarin u kunt worden ingeloot is dat in de ene groep u een palcebo krijgt en in de andere groepen krijgt u D-cycloserine.

Wat betekent meedoen voor u? Als u besluit mee te doen met dit onderzoek, krijgt u zoals gezegd naast de normale behandeling een aantal extra tests en de studiemedicatie. De studiemedicatie krijgt u rechtstreeks van ons. Vanzelfsprekend zijn hier geen kosten aan verbonden. Om het effect van de behandeling te meten wordt wekelijks (direct voor of na de reguliere behandeling) een vragenlijst bij u afgenomen. Dit kost u dus slecht beperkt extra tijd en geen extra bezoeken. Wij zoeken in totaal 60 deelnemers. De studie zal oktober 2009 van start gaan. Mocht u klachten van BDD herkennen en geïnteresseerd zijn om mee te werken aan onderzoek om de behandeling effectiever te maken, neemt u dan contact met ons op! Ons telefoonnummer is 020 - 8913602.

OnderzoekersMevrouw Drs. C.A.B. Molenaar, psycholoog De heer Prof. Dr. D.A.J.P. Denys, psychiater

Contact

Telefoonnummer:
020 - 566 2530

Telefonische bereikbaarheid:
Maandag tot en met vrijdag van 8.30 tot 16.30 uur

Schriftelijke correspondentie:
Polikliniek Dermatologie
Academisch Medisch Centrum
Postbus 22660
1100 DD Amsterdam