Pijnbestrijding met de PCA-pomp

Deze tekst informeert u over de pijnbestrijding met een PCA-pomp. Wat is een PCA-pomp en hoe werkt deze? Wat zijn de eventuele bijwerkingen van deze pijnbetrijding?

Pijnbestrijding na de operatie

Binnenkort moet u een operatie ondergaan. Mogelijk maakt u zich zorgen over de pijn die u zult hebben na de operatie. Eén van de mogelijkheden om de pijn te bestrijden is gebruik te maken van een PCA-pomp. “PCA” betekent: Patiënt gecontroleerde Analgesie). Als de pomp op uw infuus is aangesloten, kunt u - door op een knopje te drukken - uzelf pijnstilling toedienen. Zo bepaalt u zelf hoeveel pijnstilling u nodig heeft. De patiënt (u zelf dus) heeft de controle over de pijnbestrijding. Het pijnstillend middel dat we gebruiken bij PCA is morfine.

Waaruit bestaat het PCA-systeem?

Het systeem bestaat uit:

  • Een pomp (met ingebouwde microcomputer) en een spuit (met het pijnstillend middel morfine).
  • Een bedieningsknop voor de patiënt.

Hoe werkt de PCA pomp?

Zodra u wakker wordt na de operatie op de uitslaapkamer (verkoever) krijgt u de bedieningsknop aangereikt. Als u pijn heeft drukt u op de knop, waardoor een kleine hoeveelheid morfine in de bloedbaan komt. Als bevestiging hoort u een pieptoon. De pomp registreert dat u op de knop drukt. Er is enige inwerkingtijd van het middel nodig. Als na enkele minuten de pijn niet minder is, kunt u nogmaals drukken. U kunt dit herhalen tot de pijn voor u is afgezakt naar een aanvaardbaar niveau.

Kan ik met de pomp teveel pijnstilling krijgen?

Wees niet ongerust of u teveel pijnstilling krijgt. De pomp is ingesteld op de voor u berekende maximale dosering. Belangrijke voorwaarde is dat ú de enige bent die de knop bedient. Verpleegkundigen, artsen of familie mogen dit niet voor u doen.

Kan ik verslaafd raken?

Als u morfine gebruikt tegen de pijn, is er geen kans op verslaving.

Voel ik met PCA pomp helemaal geen pijn meer?

De eerste dagen na de operatie is er altijd sprake van enige pijn. Met de PCA pomp zorgt u er echter voor dat de pijn dragelijk is. Gemiddeld krijgen patiënten na een operatie drie dagen pijnstilling via de pomp. Meestal is daarna de pomp overbodig en kunt u met lichte medicatie (paracetamol) de pijn voldoende bestrijden. Indien nodig kan de pomp langer aangesloten blijven.

Zijn er bijwerkingen van de PCA?

Soms geeft morfine bijwerkingen als jeuk of misselijkheid. Heeft u hier last van aarzel dan niet dit door te geven aan de verpleegkundige of arts. Zij kunnen maatregelen treffen. U kunt wat slaperig worden. Dit is normaal. Het is echter niet de bedoeling dat u het pijnstillend middel als slaapmedicatie gebruikt. Als u moeite heeft met slapen vertelt u dit aan de verpleegkundige.

Algemene opmerking

Iedere dag komt een arts of verpleegkundige langs om te controleren of de PCA naar wens gaat. Naar wens betekent:

  • de pijn is acceptabel en voor u dragelijk.
  • eventuele misselijkheid is onder controle.
  • u voelt zich niet suf.
  • u durft te bewegen, te hoesten en door te ademen.


Anesthesiologie / Patiëntenvoorlichting AMC

November 2003
38547

Laatste wijziging: vrijdag 11 maart 2011

Deel dit |