Brok in de keel

Deze tekst informeert u over een brok in de keel. Wat is precies een brok in de keel en waardoor wordt het veroorzaakt? Wanneer is een brokgevoel onschuldig en wanneer niet? U leest over het onderzoek en de behandeling.

Een brok in de keel, wat is dat?
Het gevoel van een brok in de keel komt vaak voor. Doorgaans is het een onschuldig probleem. We spreken van een onschuldig brokgevoel als er geen lichamelijke afwijking is die de klacht verklaart.

Men heeft het over:

  • een slijmprop in de keel die niet weggeslikt kan worden;
  • een gevoel dat er een graat of een korreltje in de keel zit;
  • een branderige, pijnlijke of geïrriteerde keel.

Het 'brok' zit meestal ter hoogte van het strottenhoofd. Hierdoor bestaat de neiging steeds te schrapen, kuchen of te slikken. Als het brokgevoel niet onschuldig is, zal het brok in de keel zich voordoen bij de maaltijd en kan de stem schor of hees zijn.

Wat is de oorzaak van een onschuldig brokgevoel?
Tijdens het slikken, schrapen en kuchen worden bepaalde keel - en halsspieren aangespannen. Als deze spieren in gespannen toestand blijven, kan dit tot gevolg hebben dat u een brok in de keel voelt. Als u minder gespannen bent, heeft u ook minder last.

Normaal neusslijmvlies produceert slijm. Slijm en speeksel samen zijn een paar liter vocht, die we doorslikken zonder er erg in te hebben. Als u zich dit bewust wordt, kunt u het als een brokgevoel ervaren.

Wat is er aan een onschuldig brokgevoel te doen?
Als de KNO-arts geen afwijkingen vindt is dit een opluchting en geruststelling waardoor de klacht soms vanzelf verdwijnt. Meestal geleidelijk, met af en toe nog opspelen van het brokgevoel. Na verloop van enkele weken tot maanden is het definitief verdwenen.

Logopedie
Spanningen en problemen kunnen zich uiten in lichamelijke klachten, ook in een brokgevoel. De afdeling logopedie kan helpen bij het bestrijden van de klachten. U krijgt oefeningen waarbij u leert de keel - en halsspieren beter te ontspannen.

Wanneer is een brokgevoel niet onschuldig?
Als lichamelijke aandoeningen het brok in de keel veroorzaken, is het brokgevoel niet meer onschuldig te noemen. Het gaat dan om de volgende aandoeningen:

  • Een kwaadaardige afwijking (keelkanker)
    Als het brokgevoel samengaat met stemverandering, moeite met eten, verlies van gewicht en oorpijn is onderzoek door een KNO-arts noodzakelijk. Een kwaadaardige aandoening van het slijmvlies van keel, strottenhoofd of de slokdarm is gelukkig zeldzaam.
  • Neusbijholten-ontsteking
    Een ontsteking van de neusbijholten kan door slijmafscheiding de keel irriteren, zodat een brokgevoel ontstaat. Klachten die daarbij optreden zijn: hoofdpijn, snot, neusverstopping en reukverlies.
  • Allergie
    Allergie voor de huisstofmijt leidt meestal tot klachten van neusverstopping maar kan zich ook uiten in de keel, waar het een brokgevoel kan veroorzaken.
  • Vergrote of ontstoken tongamandel
    Helemaal achter op de tong bevindt zich de tongamandel, meestal niet direct zichtbaar. Als de keelamandelen verwijderd zijn, kan deze tongamandel zich vergroten en een brokgevoel geven. Dit kan ook als de tongamandel chronisch ontstoken is. U kunt dan ook andere klachten hebben, zoals: keelpijn, een vieze smaak in de mond en koorts.
  • Spierspanning van het strottenhoofd
    In en rondom het strottenhoofd lopen spiertjes, onder andere van de stembanden. Bij verkeerd gebruik van de stem worden deze stembanden te intensief gebruikt. Ook dit kan een brokgevoel geven.
  • Aanlegstoornis van het strottenhoofd
    Bij sommige mensen sluiten de stembanden niet altijd goed: de stem is niet krachtig en wordt gemakkelijk geforceerd. Naast een brokgevoel klaagt men dan ook over een hese stem of een onvoldoende stemgeluid.
  • Spierspanning van de slokdarmingang
    De slokdarmingang is een kringspier die soms een te hoge spanning heeft. Dit kunt u als een brok in de keel ervaren. Schrapen van de keel en kuchen verhogen de spanning en onderhouden de klacht. Bij mensen met een middenrifbreuk werkt het klepmechanisme tussen slokdarm en maag onvoldoende. Hierdoor kan maagzuur in de slokdarm omhoog komen. Om het overlopen van maagzuur in het strottenhoofd en de luchtpijp te voorkomen ontstaat een hogere spanning in de kringspier van de slokdarmingang, met het brokgevoel als gevolg.
  • Vergrote schildklier
    Een vergrote schildklier kan zo tegen het strottenhoofd drukken dat dit een brokgevoel veroorzaakt. Vaak zijn er dan bijkomende klachten van een te traag of te snel werkende schildklier.
  • Slijtage van de halswervels
    De randen van de halswervels raken op oudere leeftijd aan de voorzijde verdikt. Omdat de slokdarm tegen de voorzijde van de halswervels aanligt, kunnen deze verdikkingen een brokgevoel geven.
  • Chronische keelontsteking
    Als het keelslijmvlies langdurig wordt geprikkeld door: neus- en neusbijholten-problemen, maagzuur, prikkelende stoffen of te droge lucht, kan een chronische keelonsteking ontstaan. Bij suikerziekte en bloedarmoede kan het slijmvlies eveneens chronisch ontstoken zijn. Klachten als: een gevoelige plek in de luchtpijp, kriebel in de keel, hardnekkig hoesten, branderigheid, neiging tot schrapen en lastig slikken treden dan op. Roken, alcohol, koffie en sterk prikkelde stoffen (bijvoorbeeld pepermunt, drop en chocolade) lijken tijdelijk een verlichting te geven, maar houden de klacht juist in stand.
  • Zenkers Divertikel
    Ten gevolge van een zwakke plek tussen de spieren van de slokdarmingang ontstaat een uitstulping, Zenkers divertikel genoemd. Door de uitstulping ontstaan klachten als: moeilijk slikken, opgeven van voedsel, borrelende geluiden, slijm in de keel, vermagering, onwelriekende adem, verslikken en hoesten bij het liggen. U kunt hierbij ook een brok in de keel ervaren.
  • Angina Pectoris
    Door onvoldoende doorstroming van de kransslagaderen van het hart ontstaat bij lichamelijke inspanning pijn op de borst en/of pijn uitstralend naar de linkerarm. In zeldzame gevallen geeft deze inspanning een brokgevoel.

Onderzoek naar lichamelijke oorzaken
Wij vinden het belangrijk met beperkt onderzoek de oorzaak van het brokgevoel te vinden, zodat u zo snel mogelijk uit de onzekerheid bent en de behandeling kan beginnen. U hoeft dus niet alle genoemde onderzoeken te ondergaan.

  • Keelspiegelen
    Dit onderzoek vindt plaats bij het eerste bezoek aan de KNO-arts en duurt enkele minuten. U opent de mond zover mogelijk en steekt de tong uit. De arts bekijkt met behulp van een spiegeltje en de voorhoofdlamp uw keel en strottenhoofd. Blijf in ieder geval rustig ademen en probeer eventuele kokhalsreflexen te onderdrukken. U hoeft niet bang te zijn dat u te weinig lucht krijgt, er is ruimte genoeg om te ademen met het spiegeltje in de keel. De KNO-arts beoordeelt ook de functie van de stembanden.
  • Fiberscopie
    Als u toch erg moet kokhalzen tijdens het keelspiegelen maakt de KNO-arts gebruik van een fiberscoop (laryngoscoop). Dit is een buigzaam kijkslangetje van fiberglas met een dikte van zo'n drie millimeter. Het wordt in de neus opgeschoven tot voorbij het zachte gehemelte. De neus- en keelholte kunnen daarbij verdoofd worden met een spray.

Het onderzoek van de slokdarm met behulp van de fiberscoop (oesophagoscoop) is uitgebreider. We verdoven keel en slokdarm met een vloeistof en schuiven een slang met een dikte van ongeveer negen millimeter via de mond in de slokdarm. Dit onderzoek vindt plaats op de polikliniek en duurt inclusief verdoving 30 minuten.

N.B. Als de neus- en keelholte verdoofd zijn moet u een uur wachten met eten en drinken om te voorkomen dat u zich verslikt.

  • Röntgenfoto's
    Indien nodig worden röntgenfoto?s gemaakt van hals en slokdarm. Soms maken we een foto van de neusbijholten. In zeldzame gevallen maken we een scan van de neusbijholten, keel, hals of schildklier.
  • Allergologisch onderzoek
    Het meest betrouwbare onderzoek naar een allergie is de huidtest. Hierbij wordt met krasjes een kleine hoeveelheid vloeistof in de huid aangebracht. Na een half uur kunnen we al zien of er een allergie bestaat. Eventueel kan ook bloed worden onderzocht op het bestaan van een allergie.
  • Logopedie
    De logopedist is deskundig op het gebied van de stem en kan bij fout stemgebruik hulp bieden. De logopedist onderzoekt, adviseert of gaat over tot behandeling. Hierbij wordt aandacht gegeven aan lichaamshouding, de ademhaling en aan een ontspannen gebruik van de stem.

Behandeling
De KNO-arts bespreekt - aan de hand van de onderzoeksresultaten - met u wat de oorzaak is van uw klachten en stelt een behandelplan op.

Tot slot
Het is niet mogelijk hier alle details voor elke situatie te beschrijven. Misschien heeft u nog vragen of wilt u meer informatie. Aarzel niet contact op te nemen met uw behandelend arts om nadere uitleg te vragen. Aan dat verzoek zal graag worden voldaan.


Laatste wijziging: donderdag 14 april 2011

 


Deel dit |