Verzamelaars van vorm

Op donderdag 5 november 2009 werd in het Concertgebouw tijdens De Anatomische Les het boek 'Verzamelaars van vorm' gepresenteerd. In woord en beeld geeft deze uitgave een impressie van het in het AMC gevestigde Museum Vrolik.

Snijburcht was de bijnaam van het Amsterdamse theatrum anatomicum (tegenwoordig De Waag), waar anatomen als Frederik Ruysch de geheimen van het menselijk lichaam blootlegden. Maar het statige Ontleedkundig Laboratorium dat in 1909 aan de Mauritskade verrees, zou de naam snijburcht niet minder hebben verdiend. Deze universitaire werkplaats was volledig gebouwd volgens de inzichten van de man voor wie het een tweede woonhuis zou worden: de kleurrijke anatoom Lodewijk Bolk.

Achter de gesloten deuren van zijn eigen snijburcht bracht Lodewijk Bolk rond 1900 met scalpel, pincet en microscoop de Nederlandse anatomie tot ongekende bloei. Internationale bekendheid verwierf Bolk door zijn bijdrage aan het opwindend nieuwe vakgebied van de evolutionaire morfologie. Tezelfdertijd gold hij als een welhaast tirannieke directeur en docent; een monarch die zijn personeel strak organiseerde en dwingend heerste over de studenten geneeskunde op de snijzaal.

Op zijn geheel eigen wijze bracht Bolk niet alleen generaties van die studenten de beginselen der anatomie bij, maar stoomde hij ook tal van leerling-anatomen klaar om de leiding te nemen over vrijwel elk ontleedkundig instituut in Nederland en de overzeese gebiedsdelen. In Snijburcht, verschenen bij Amsterdam University Press, belicht Laurens de Rooy de opbloei van de ontleedkunde aan het begin van de vorige eeuw en Bolks respectabele aandeel daarin.