In de overgang? Controleren op aderverkalking

Vrouwen met een risico op hartziekten doen er goed aan zich tien jaar na de menopauze uit voorzorg te laten onderzoeken op aderverkalking. Dat gebeurt nog weinig, terwijl het kan met een simpele CT-scan.

Dat is de mening van cardiologiehoogleraar Jan Piek. “Jongere vrouwen zijn minder vatbaar voor aderverkalking dan mannen. Tot aan de menopauze bieden vrouwelijke hormonen bescherming tegen het dichtslibben van hun kransslagaderen. Daarna maken vrouwen echter een inhaalslag”, vertelt Piek. “Vanaf dan verkalken hun kransslagaders versneld. Tegen hun zeventigste hebben ze de mannen ingehaald met aderklachten.”

Vaatkramp

Bij mannen begint het proces van verkalking al tussen 20 en 25 jaar. In de vaatwanden zetten zich vet en kalk af, met het risico op een hartinfarct. Aderverkalking is zowel bij mannen als vrouwen deels erfelijk. Maar de aderen verslechteren ook door roken, hoge bloeddruk, suikerziekte of teveel van het slechte LDL-cholesterol.

De verkalking bouwt zich geleidelijk op in dertig tot veertig jaar. “Als een man ook nog ongezond eet en weinig beweegt, krijgt hij gemiddeld rond zijn zestigste klachten, zoals pijn op de borst tijdens inspanning, of een hartinfarct. Bij vrouwen zijn de aders in het begin nog niet erg vernauwd. Maar vrouwen zijn weer gevoeliger dan mannen voor vaatkramp.”

Leefstijlverbetering

Piek: “Een preventieve CT-scan spoort deze aandoeningen tijdig op. Dan valt er nog veel aan te doen met leefstijlverbetering of cholesterolverlagers. Een scan kost geld, maar veel minder dan dotteren of een bypass op latere leeftijd.”

Jan Piek
Jan Piek

In de ziekenhuizen is de huidige capaciteit aan CT-scans echter onvoldoende voor dit onderzoek. Piek: “Uit onderzoek in Scandinavië, waar ze deze scans wel uitvoeren, blijkt dat complicaties door kransslagaderlijden met 30 procent kunnen dalen.”

De Cardiologie Centra Nederland zetten binnenkort samen met Amsterdam UMC een nieuw onderzoekscentrum op, compleet met CT-scanner, om de diagnostiek van kransslagaderlijden te verbeteren.

Tekst: Marc Laan