Preciezere voorspelling risico op dementie bij cognitieve problemen

Innovatieve rekenmodellen kunnen bij milde cognitieve stoornissen vaststellen hoe groot het risico is op dementie. Door het combineren van specifieke onderzoeksgegevens en kenmerken van de patiënt voorspellen deze modellen het individuele risico op achteruitgang. Onderzoekers van Alzheimercentrum Amsterdam komen samen met Europese en Amerikaanse collega’s tot deze resultaten.

Onderzoeksleider Wiesje van der Flier van Alzheimercentrum Amsterdam: “Artsen op de geheugenpoli weten vaak niet hoe ze patiënten met deze problemen kunnen adviseren. Tot nu konden ze enkel spreken in algemene termen als: ‘Er is een kans van 50% dat u met deze klachten dementie gaat ontwikkelen’. Dat geeft veel onrust en onduidelijkheid. Nu kunnen behandelaars met onze online tool veel gerichter en persoonlijker met patiënten bespreken of ze een hoog risico op dementie hebben – of juist niet.” De studie is vandaag gepubliceerd in Lancet Neurology.

Individuele prognose
Wanneer mensen zich met klachten op de geheugenpoli melden, krijgen zij onder andere een MRI-onderzoek en ook hun hersenvocht kan worden geanalyseerd. Bij milde cognitieve stoornissen is het echter lastig om de resultaten van deze onderzoeken te vertalen in een precieze prognose. Wiesje van der Flier en haar collega’s introduceren rekenmodellen die dat wel kunnen. “Deze modellen voorspellen het individuele risico op dementie. Zij geven het ook aan als de kans op dementie juist klein is. In dat geval kunnen behandelaars een patiënt geruststellen.”

Wiesje van der Flier
Wiesje van der Flier

Juiste diagnose en zekerheid
Er is nog geen effectieve therapie beschikbaar wanneer de diagnose alzheimer is gesteld. Maar dit model geeft de patiënt wel antwoord op de vraag ‘wat kan ik verwachten?’ en geeft zo ook zekerheid. Patiënten hebben dan de mogelijkheid om bijvoorbeeld zorg te gaan organiseren. Van der Flier: “Voor onze rekenmodellen hebben we de biomarker-gegevens van een groot aantal patiënten uit vier internationale studies geanalyseerd. We keken naar patiënten die wel en geen dementie kregen. We hebben geanalyseerd hoe onze voorspelde kansen overeenkwamen met het daadwerkelijk optreden van dementie. Deze individuele aanpak is uniek en bovendien wereldwijd toepasbaar.”

ABIDE studie
Dit onderzoek is onderdeel van ABIDE, Alzheimer’s Biomarkers in Daily Practice. ABIDE richt zich op betere diagnostiek met bestaande technieken. Het onderzoek valt ook onder Deltaplan Dementie en is gesubsidieerd door ZonMw Memorabel en Alzheimer Nederland.

Tekst: Jan Spee