Speeksel tegen corona

Het coronavirus geeft bij kinderen geen of veel mildere symptomen dan bij ouderen. Kinderarts-infectioloog Dasja Pajkrt vermoedt dat dit komt door een sterke eerste ‘afweerlinie’: antistoffen in de mond-keelholte. Het virus zou bij kinderen maar moeilijk door die eerste barrière heen kunnen breken. Om uit te zoeken of dit klopt, heeft Pajkrt een studie opgezet naar de hoeveelheid en functie van antistoffen in speeksel en bloed bij kinderen.

“We vermoeden dat ongeveer vijftien procent van alle kinderen inmiddels een corona-infectie heeft doorgemaakt. Meestal geeft dit bij kinderen erg weinig klachten”, zegt Dasja Pajkrt. “Het virus hecht zich aan cellen in de bovenste luchtwegen om via die route in het lichaam te komen. Als reactie produceren afweercellen die daar in het slijmvlies liggen, onmiddellijk antistoffen om het binnendringen tegen te gaan. Misschien is die eerste afweer bij sommige kinderen sterk genoeg om een groot deel van de virusdeeltjes direct onschadelijk te maken.”

Antistoffen bestuderen

Om deze hypothese te toetsen, is in samenwerking met acht andere ziekenhuizen in de regio Noord-Holland de COVID KIDS studie opgezet. De onderzoekers bekijken welke antistoffen - en in welke mate - aanwezig zijn in bloed en speeksel bij kinderen tussen de nul en achttien jaar. Ook onderzoeken ze of deze antistoffen het coronavirus kunnen neutraliseren.

“Wij denken dat in het speeksel meer antistoffen te vinden zijn dan in bloed, omdat dáár de eerste afweerreactie op corona zich waarschijnlijk afspeelt. Dat zou dan betekenen dat er immuniteit kan zijn tegen het coronavirus, terwijl we die niet in het bloed meten. Dat is belangrijke informatie, voor de gehele samenleving. Nu worden namelijk conclusies getrokken over groepsimmuniteit op grond van antistoffen in het bloed, maar dat is wellicht niet de beste graadmeter.”

In de studie zitten kinderen waarvan we niet weten of ze een corona-infectie hebben gehad. Pajkrt: “Het zijn kinderen die om andere redenen een afspraak hebben in het ziekenhuis en bij wie we al van plan zijn om bloed af te nemen, bijvoorbeeld vanwege een operatie. Die kinderen vragen we om een extra buisje bloed voor onze studie en we laten ze in een potje spugen. Bij heel jonge kinderen lukt dat laatste niet. Die laten we sabbelen op een soort lolly, een sponsje op een stokje. Daar halen we dan later speeksel uit.”

Trots

In totaal zullen 420 kinderen meedoen in het onderzoek. 90 kinderen hebben inmiddels bloed en speeksel afgestaan. De eerste resultaten komende zomer. “Ik ben trots op de snelheid waarmee we deze studie opgetuigd hebben. Binnen twee weken was alles geregeld en de toestemming rond. Dat heb ik nog niet eerder meegemaakt.”

Dit onderzoek is mogelijk dankzij financiële steun van Stichting Steun Emma Kinderziekenhuis.

Tekst: Marc van den Broek
Foto: Shutterstock