Wetenschapsagenda 2 september tot en met 4 september 2020

Overzicht van de promoties en oraties van Amsterdam UMC. Vanwege de situatie rondom het coronavirus verdedigen promovendi hun onderzoek nu digitaal.

Woensdag 2 september
Promotie, 13.45 u, Aula (VU)
Stéphanie van der Burgt: Motivatie medisch specialisten onderzocht

Medisch specialisten zijn zeer gemotiveerd voor patiëntenzorg en kennisoverdracht. Ze zijn minder gemotiveerd door taken en processen die afleiden van patiëntenzorg en van invloed kunnen zijn op kwaliteit van zorg, zoals technische problemen, administratieve last en organisatie van het zorgsysteem. Vaak zijn deze factoren aanvankelijk alleen irritant maar ze krijgen een negatieve invloed op motivatie als ze regelmatig de autonomie, competentie of verbondenheid frustreren. Dit blijkt uit onderzoek van Van der Burgt.
Door technologische en maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende wet- en regelgeving is de gezondheidszorg constant in beweging. Dit veroorzaakt druk bij medisch specialisten om kennis en vaardigheden, -professionele ontwikkeling-, op peil te houden. Een goede motivatie is hiervoor van belang, echter deze komt in het gedrang door alle huidige ontwikkelingen.
Van der Burgt onderzocht motivatie volgens de Self-determination theorie (SDT). Volgens deze theorie zijn de drie psychologische basisbehoeften autonomie, competentie en verbondenheid, belangrijk voor motivatie. Ze deed haar onderzoek onder specialisten in Noord-Holland en Boston, USA. Meer dan de helft van deze specialisten heeft een motivatieprofiel dat volgens SDT kan leiden tot verminderde veerkracht, welzijn en professionele ontwikkeling. Dat heeft zijn invloed op de prestaties in de patiëntenzorg.
Link naar proefschrift

Woensdag 2 september

Promotie (UvA), 14.00 u, Aula Live te volgen
Roelien van de Vrie: Operatie bij vergevorderde eierstokkanker

Van de Vrie heeft verschillende modellen onderzocht die de uitkomst voorspellen van het operatief verwijderen van tumorweefsel voor vrouwen met vergevorderde eierstokkanker. Het doel is de patiënten die hiervoor in aanmerking komen, beter te selecteren. Deze groep patiënten heeft een aantal behandelingsopties. De eerste is opereren (primaire cytoreductieve chirurgie), gevolgd door chemotherapie. De andere is behandeling met chemotherapie en dan intervalchirurgie.
De promovendus heeft verschillende voorspellingsmodellen onderzocht, gebaseerd op CT-scans, laparoscopie, klinische parameters en biomarkers verkregen uit het bloed. Ze heeft alle verschillende modellen gecombineerd in een beslisboom voor de selectie van de behandeling.
Ze heeft twee reviews van de literatuur uitgevoerd om het onderwerp te onderzoeken en de resterende kennishiaten te definiëren. Daaruit heeft ze een nieuw model ontwikkeld en gevalideerd op basis van CT-scanparameters. In een gerandomiseerde klinische studie vond ze dat het opnemen van een diagnostische laparoscopie voor aanvang van de behandeling van vergevorderde eierstokkankerpatiënten nutteloze laparotomieën (grote buikoperatie) voorkomt, zonder de kosten van de gezondheidszorg te verhogen.
Link naar proefschrift

Woensdag 2 september

Promotie (UvA), 16.00 u, online (live te volgen op YouTube)
Taku Asano: Betere beeldvorming bij dotteren
In dit proefschrift heeft Asano de toepasselijkheid onderzocht van analyse van angiografische en intravasculaire beeldvorming op de huidige klinische en onderzoekspraktijken die betrekking hebben op PCI ( percutane coronaire interventie) ofwel dotteren. Tot dusver is de coronaire stent ontwikkeld om doeltreffendheid te verbeteren door neointimale groei (verdikking van het bloedvat) te verminderen na implantatie.
Met hedendaagse stents, werd de beperking van geometrische analyse met behulp van conventionele angiografie benadrukt, omwille van de tegenspraak tussen geometrische en fysiologische analyse. Angiografie-afgeleide speciale bloeddrukmeting (FFR) slaagde erin de geometrische informatie om te zetten in fysiologische informatie. Men verwacht dat deze technologie het potentieel van angiografische analyse voor patiënten met coronaire hartziekten gaat uitbreiden.
Link naar proefschrift

Donderdag 3 september
Promotie (UvA), 10.00 uur, online (live te volgen op You Tube)
Jaya Chandrasekhar: De biologisch afbreekbare ‘dual’ stent
Chandrasekhar heeft onderzoek gedaan naar de zogenoemde de zogenoemde dual stent, een stent die zowel medicijnen afgeeft om de genezing te bevorderen én voorkomt dat het bloedvat later weer dichtslibt. Haar onderzoek gaat over een biologisch afbreekbare stent die in drie maanden door het lichaam is opgenomen.
Ze heeft gekeken naar alle onderzoeken die met dit nieuw type stent zijn gedaan, waarbij ze heeft gelet op verschillende groepen patiënten, zoals nierziekte, diabetes. Ze keek ook naar het effect van de nieuwe stent in vrouwen. Ze constateert dat de stent goede uitkomsten heeft bij allerlei patiëntengroepen, ook na vijf jaar.
Link naar proefschrift  

Donderdag 3 september
Promotie (UvA), 12.00 u online, live te volgen op You Tube)
Anne Steins: Invloed van directe omgeving van tumoren in bovenste spijsverteringskanalen
In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat cellen en eiwitten in de directe omgeving van een tumor (de tumormicro-omgeving) een sleutelrol spelen in de ontwikkeling, weerstand en progressie van tumoren in de bovenste spijsverteringskanalen zoals bij alvleesklier- en slokdarmkanker, ziektes waaraan veel patiënten overlijden. Deze cellen zijn in overvloed aanwezig.
Steins heeft getracht de rol van de tumormicro-omgeving in deze twee tumoren te ontrafelen. Ze heeft aangetoond dat de micro-omgeving kan dienen als biomarker voor prognose en als doelwit voor een behandeling op maat. Ze heeft manieren gevonden om de behandeling van zowel tumorcellen als de tumormicro-omgeving te verbeteren. Belangrijk in haar proefschrift zijn nieuwe inzichten in de uitgebreide wederzijdse beïnvloeding van de tumorcellen, extracellulaire matrix, (myo)fibroblasten en bloedvaten.
Uit haar onderzoek blijkt dat wanneer er veranderingen worden aangebracht in het ene compartiment van de tumor, dit effect kan worden verminderd of versterkt door andere compartimenten, afhankelijk van de patiëntspecifieke kenmerken. Deze complexe interactie is bepalend voor de ontwikkeling van de tumor en de therapierespons.
Link naar proefschrift

Donderdag 3 september

Promotie (UvA), 14.00 u, Agnietenkapel Live te volgen
Benoit Nicolet: Nieuwe inzichten in rol T-cellen bij kanker

Een specifieke populatie T-cellen (afweercel) heeft een verhoogde capaciteit om tumorcellen te doden. Ook kunnen die cellen de productie van cytokines (cellen die een belangrijke rol spelen in het afweersysteem) in stand te houden. Dit staat in het proefschrift van Nicolet naar nieuwe inzichten hoe genen tot via mRNA tot expressie komen in eiwitten.
Dat inzicht is cruciaal voor de ontwikkeling van nieuwe therapieën. In het eerste deel van zijn proefschrift richtte Nicolet zich op de manier waarop T-cellen hun functie reguleren, wat cruciaal is voor de bestrijding van infecties en de ontwikkeling van tumoren. In het tweede deel onderzocht hij de expressie en de rol van een nieuw soort RNA, circulair RNA genaamd, tijdens de ontwikkeling van bloedcellen.
Link naar proefschrif
t

Vrijdag 4 september

Promotie, 11.45 u, Aula (VU)
Annette van Nieuwenhuizen: Kwaliteit van leven en overleving bij hoofd-halskanker

Annette van Nieuwenhuizen richt zich in haar proefschrift op hoofd-hals kanker en de kwaliteit  van leven (kvl) voor, tijdens en na kanker. Na diagnose en behandeling van hoofd-hals kanker worden patiënten geconfronteerd met fysieke en psychosociale gevolgen. Daarnaast worden ze met specifieke klachten geconfronteerd, zoals slik- en stemproblemen. Dit heeft een aanzienlijk effect op de kvl van deze patiëntengroep.
Twee belangrijke kennishiaten zijn in dit proefschrift aan de orde gekomen. De eerste betreft de associatie tussen kwaliteit van leven en overleving. Van Nieuwenhuizen laat zien dat fysiek functioneren voorafgaand aan de behandeling, en de veranderingen in fysiek functioneren en emotioneel functioneren van voor de behandeling tot zes maanden na de behandeling, sterk geassocieerd zijn met overleving.
Ten tweede was er geen kennis over de kvl van lange termijn overlevenden van hoofd-halskanker en de rol die lichamelijke activiteit daarin heeft gespeeld. Patiënten die de behandeling van hoofd-halskanker hebben afgerond, zijn lichamelijk inactief (met name de ouderen), wat geassocieerd is met een lagere kvl.
De studies in het proefschrift dragen bij aan het bevorderen van interdisciplinair onderzoek omtrent de kvl van patiënten met hoofd-halskanker. De kennis over deze patiënten zal bijdragen aan multidisciplinaire zorg waarbij de patiënt centraal staat.

Vrijdag 4 september

Promotie (UvA), 13.00 u, Agnietenkapel
Marieke Berger: Effect luchtvervuiling op gezondheid
Het inademen van omgevingsstoffen kan een nadelige invloed hebben op de gezondheid van mensen, stelt Berger. Ze onderzocht wat het effect is van het bewust inademen van hele kleine (nanodeeltjes) koolstof. Hiermee wil ze het effect van luchtvervuiling door het verkeer in kaart brengen. Berger zag een toename in witte bloedcellen bij gezonde mannelijke vrijwilligers nadat ze die deeltjes hadden ingeademd. Dat suggereert dat er een onmiddellijk een reactie uitgelokt wordt.
Ze keek ook naar huisstofmijtallergeen in combinatie met eiwitten van bacteriële oorsprong (lipopolysaccharide) als model voor blootstelling aan huisstof bij patiënten met allergische astma. Daaruit bleek dat bij deze mensen, allergische ontstekingsreactie toenemen na blootstelling aan huisstofmijtallergeen in combinatie met lipopolysaccharide. Deze reactie werd niet voorkomen door onderhoudsbehandeling met inhalatiecorticosteroïden.
De resultaten onderstrepen het belang om op een veilige manier, betrouwbaar onderzoek te doen naar de effecten van omgevingsstoffen. Ze constateert dat de door haar gebruikte methode, mits goed uitgevoerd, niet schadelijk is voor gezonde vrijwilligers.
Link naar proefschrift

Vrijdag 4 september

Promotie (UvA), 16.00 u, Agnietenkapel
Simone Rottier: Uitstulpingen en de ontsteking daarvan in de dikke darm
Rottier heeft het ontstaan en de ontwikkeling van onschuldige uitstulpingen en de ontsteking daarvan in de dikke darm onderzocht. De uitstulping heeft diverticulose en als die ontsteekt heeft de patiënt diverticulitis. Er zijn veel theorieën over de ontwikkeling van diverticulose en diverticulitis en er zijn nog veel onzekerheden.
Meestal worden een tekort aan vezels in de voeding en microbiologische veranderingen als oorzaak genoemd. Rottier probeert een nieuwe hypothese te formuleren op basis van bindweefselaandoeningen, meer bepaald een tekort van een bepaald eiwit en koloniale diverticula.
Ze heeft ook een kleine studie gedaan waarbij relatief nieuwe biomarkers zijn getest in patiënten met een infectie in de buikstreek. Daarbij is vooral gekeken of deze markers onderscheidend zijn voor milde versus ernstige buikinfectie.
In het tweede deel van dit proefschrift geeft Rossier een overzicht van de literatuur over (conservatieve) behandelingsmogelijkheden en een goede follow-up na een acute diverticulitis. Tot slot bespreekt ze vaak gemaakte fouten als advies aan artsen over de behandeling van patiënten met deze gecompliceerde ziekte.
Link naar proefschrift