13 jan 2020 | Verhaal

Zitten is níet het nieuwe roken

Leg de veelgehoorde slogan ‘Zitten is het nieuwe roken’ niet voor aan gezondheidsonderzoeker Hidde van der Ploeg. “Vanaf de eerste keer dat ik hem hoorde, heb ik me erover verbaasd”, zegt hij. “Roken en zitten lijken in niets op elkaar.”

De boodschap van de leuze is duidelijk. We zitten te veel en dat is niet goed. Door te lang zitten steken ziekten de kop op. Bewegen dus met dat lijf. “Maar de bewoording klopt niet”, zegt Van der Ploeg, die de relatie tussen zitten, bewegen en gezondheid onderzoekt. “Roken is altijd ongezond en dat geldt niet voor zitten. Zitten is comfortabel en is een natuurlijk gedrag, dit in tegenstelling tot roken. Met zitten is dus niks mis, het probleem zit in het te veel zitten.”

Prettige balans

Lang inactief zijn leidt tot vroegtijdige sterfte, zegt de onderzoeker. Veel bewegen compenseert gedeeltelijk het langdurige zitten. Het advies van de Gezondheidsraad voor volwassenen is om 150 minuten per week matig intensief te bewegen. Wandelen en fietsen tellen ook mee. Deze mate van bewegen is goed voor lijf en leden, en daarnaast stelt de Gezondheidsraad: ‘voorkom veel stilzitten’.

Dat stilzitten gaat tegenwoordig erg gemakkelijk: in de auto, lekker lang achter je bureau en ‘s avonds op de bank voor de tv. Niet meer zo vaak doen is het devies, maar er is geen officieel advies over een ‘maximale zittijd’. Van der Ploeg adviseert om een prettige balans te vinden tussen zitten, staan en bewegen door de dag heen. Probeer niet te lang achter elkaar hetzelfde te doen. Zijn motto: Move More, Sit Less. En niet roken uiteraard.

Tekst: Marc van den Broek
Foto: Marieke de Lorijn

Dit artikel verscheen in ons populair-wetenschappelijk tijdschrift Janus.