15 jan 2018 | Verhaal

Theatercollege over het hart

Het hart staat centraal tijdens een speciale voorstelling in het De La Mar theater in Amsterdam op 27 januari. Aan het programma, dat op een bijzondere manier tot stand kwam, werkt AMC-cardioloog Jan Piek mee, samen met collega Janneke Wittekoek, cabaretier Freek de Jonge en kunstenares/schrijfster Hella de Jonge.

Hart- en vaatproblemen blijven bij vrouwen te lang onopgemerkt. Daarom vatten Jan Piek en Janneke Wittekoek (oprichter van de HeartLife Klinieken) het plan op om een publiekslezing te organiseren over het onderwerp. Ze stapten het kantoor van Joop van den Ende binnen, en die bood spontaan zijn De La Mar theater aan voor een theatercollege. Compleet met crew voor de muzikale en praktische ondersteuning.  

Maar daar bleef het niet bij. Hella de Jonge kreeg lucht van het plan en bood samen met echtgenoot Freek aan om ook een bijdrage te leveren. En zo ontstond een middagvullend programma waarin het hart op de eerste plaats wordt gezet. Wetenschap met een vleugje cabaret.

Mummies

Tijdens het theatercollege laten de cardiologen zien dat aderverkalking van alle tijden is. Onderzoek met mummies bracht aan het licht dat zelfs in oude beschavingen – toen mensen niet veel ouder dan veertig werden – een aanzienlijk deel van de bevolking aderverkalking had. Maar gelukkig kun je zelf veel doen om klachten, of verergering daarvan, te voorkomen. Wat dat allemaal is, wordt de 27e uit de doeken gedaan.

Daarnaast gaan de artsen in op de nieuwste wetenschappelijke inzichten over verschillen tussen mannen en vrouwen op hartgebied. Neem bijvoorbeeld het proces van aderverkalking. Bij mannen kan dat al – als ze aanleg hebben – beginnen rond hun twintigste jaar en doorgaan tot hun 65e. Vrouwen daarentegen, zijn er tot aan de menopauze relatief goed tegen beschermd. Als zij in de overgang komen, treedt een versneld proces op van aderverkalking, waardoor ze tussen hun 70e en 75e de mannen hebben ingehaald.

Pijn in de rug

Klachten die vrouwen door aderverkalking krijgen, uiten zich anders. Zij hebben minder vaak een beklemmend gevoel op de borst met uitstraling naar de linkerarm, wat bij mannen juist de klassieke beelden zijn. In veel gevallen klagen zij over pijn in de rug, nek of schouders. Ook zijn vrouwen vaker kortademig dan mannen.

Een ander belangrijk verschil: bij vrouwen treden de klachten meer in rust op, vooral in de beginfase van de aderverkalking. Dat komt omdat vaten die niet ernstig vernauwd zijn, gevoelig zijn voor het optreden van vaatkramp. Tijdens ontspanning voelen vrouwen daarom ineens een drukkend gevoel op de borst.

Te laat naar een arts

Vaak denken vrouwen niet meteen aan hartproblemen als ze dergelijke verschijnselen krijgen. Ze wijten de klachten eerder aan stress binnen de familie of op het werk. Het kan daarom gebeuren dat ze te laat naar een arts gaan. Maar het kan ook voorkomen dat dokters de klachten van vrouwen – of zelfs een hartinfarct – niet goed herkennen. Vaatkrampen zijn bijvoorbeeld niet met een standaard onderzoek aan te tonen, wat de diagnostiek van aderverkalking bij vrouwen soms bemoeilijkt. Zij worden vervolgens onterecht naar andere specialisten verwezen, terwijl de klachten wel degelijk van het hart komen.

Boek

Naast de uiteenzettingen van Piek en Wittekoek zal Freek de Jonge zijn eigen, muzikale kijk op preventie geven onder de titel ‘je hart is je leven’. Hella de Jonge, zelf ook hartpatiënt, leest voor uit haar nieuwe boek ‘Hartschade’.

Wil je ook bij de voorstelling zijn op 27 januari? Een kaartje kost €25 en voor dat bedrag krijg je niet alleen een boeiende middag, maar ook het boek 'Het vrouwenhart' van Janneke Wittekoek. Het theatercollege begint om 14.00 uur. Hier kun je reserveren.

Foto: Suzanne Muller