29 dec 2017 | Verhaal

Vrijwillig aan de slag voor ouderen in Moldavië

In deze donkere tijden vallen mensen op die aan anderen het licht brengen. Frederique van der Marel, bijvoorbeeld, hoofdverpleegkundige Neurocentrum. In haar vrije tijd is ze vrijwilliger bij de Stichting Ouderenzorg Moldavië. Ze gaat jaarlijks naar Moldavië en werft fondsen om de ouderen daar te helpen.

Moldavië is het armste land van Europa, stelt Frederique van der Marel. Voor de volledigheid legt ze uit waar het ligt: tussen Roemenië en Oekraïne in. De burgers van dit voormalige Oostblokland zijn sinds de teloorgang van de Sovjet-Unie in 1991 de dupe geworden van extreme corruptie en een overheid die niet zorgt voor haar burgers.

Frederique van der Marel aan het werk in Moldavië.
Frederique van der Marel aan het werk in Moldavië.

Van der Marel (32) kwam in 2003 voor het eerst terecht in Straseni, een dorp veertig minuten per auto van de hoofdstad Chisinau. Tijdens haar opleiding tot verpleegkundige in het Utrechtse Diakonessenhuis mocht ze vijf maanden een externe stage te lopen in het buitenland. Ze week bewust af van de gebaande paden en koos voor Moldavië, waar de Stichting Ouderenzorg Moldavië (SOM) een leerling-verpleegkundige kon gebruiken.

Schrijnende omstandigheden
“Natuurlijk schrik je als je daar aankomt vanwege de schrijnende omstandigheden”, zegt ze. “Het is echt shocking: Moldavië ligt zó dicht bij het rijke Nederland. In Chisinau zelf is nog wel wát, maar in de omringende dorpjes is níets. Bittere armoede: de mensen hebben geen geld voor hun dagelijks eten, dus er is honger. Er is geen stromend water, geen verwarming. Als je zelf geen hout kunt hakken, kun je geen vuur maken. De wegen zijn niet geasfalteerd, er is geen straatverlichting. Van oudsher is het een samenleving waarin familieleden bij elkaar wonen en voor elkaar zorgen. Nu trekken de jongeren weg, op zoek naar werk. De ouderen blijven achter, zonder middelen, zonder verzorging. Het leven is er zwaar.”

Sinds die eerste reis is er veel gebeurd in het leven van Van der Marel. Ze woonde en werkte ondertussen in Edinburgh, Utrecht en Boston, en deed vervolgopleidingen om managementfuncties te kunnen aanpakken. Uiteindelijk belandde ze in september 2016 als hoofdverpleegkundige Neurocentrum in het AMC. Maar tussen alles door keerde ze steeds terug naar Moldavië, om daar als vrijwilliger te helpen in de diverse vormen van opvang die SOM runt. Inmiddels zit ze ook in het bestuur van de stichting.

 “Toen ik voor het eerst in Straseni kwam, was er alleen het dagopvangcentrum Sunrise. Inmiddels runt de organisatie daarnaast het verzorgingstehuis Rainbow en een thuiszorgproject.  Als vrijwillige verzorger help je mensen met douchen, wassen, wondverzorging, medicatie. Het is belangrijk dat er een warme, droge plek voor de mensen is. Andere vrijwilligers helpen met het huishouden, met het onderhoud van de gebouwen en met het repareren van de huisjes van de mensen. Want alles is kapot en versleten, timmeren en schilderen zijn hard nodig. En nee: ik spreek de taal niet. De medewerkers spreken Engels, met de mensen die ik help, communiceer ik met gebarentaal en glimlachen tot een knuffel.”

Veel regelen
“Nu ik daar eenmaal een ervaren kracht ben met verstand van management, pak ik organisatorische taken op. Hoe run je zo’n centrum? Hoe organiseer je de zorg? Hoe rooster je de beschikbare mensen in? Hoe bouw je een project op? En ik geef les aan verpleegkundigen.”

De kosten voor huisvesting en zorg worden gedekt door giften, grote en kleine. De hoofdverpleegkundige liet daarvan zelf een sterk staaltje zien door in 2005 gesponsord van Nederland naar Moldavië te fietsen. Daarmee haalde ze dertienduizend  euro op voor de bouw van het verzorgingshuis.  

Zonder giften van particulieren en donaties van bedrijven en charitatieve instellingen kan SOM haar werk niet doen. “Het is elk jaar weer spannend of we de financiering rond krijgen.” Elke euro die wordt ingezameld, gaat naar Moldavië, benadrukt ze: SOM zelf kost geen geld, al het werk wordt vrijwillig en kosteloos verricht. Vrijwilligers die naar Moldavië gaan, betalen ook zelf hun kosten.

Giften zijn hard nodig en worden ingezameld via http://www.ouderenzorgmoldavie.nl. Via die site kan eenieder ook in contact komen met medewerkers en met Frederique van der Marel (f.m.vandermarel@amc.nl), die graag uitleggen waaraan het geld van giften wordt besteed. Contact leggen via Facebook kan ook, de pagina heet Stichting Ouderenzorg Moldavie.

“Met dit werk help je anderen”, concludeert Frederique van der Marel, “maar je krijgt er ook zoveel voor terug, omdat het zo bevredigend is.”

Tekst: Mieke Zijlmans
Foto's: Frederique van der Marel