Anatomische Les 2018: Smartphones: what can they tell us about ourselves?

Prof. dr. Thomas Insel geeft de vijfentwintigste Anatomische Les. Hij is psychiater en neurowetenschapper.

De communicatietechnologie heeft ons dagelijks leven ingrijpend veranderd. Smartphones zijn zo alomtegenwoordig en worden zo intensief gebruikt dat veel experts ze als bedreiging voor de geestelijke gezondheid beschouwen. In het verlengde daarvan wordt de sociale media de schuld van depressie, sociaal isolement en zelfs zelfmoord onder jongeren aangewreven.

Thomas Insel is bezorgd over de impact van psychische ziekten op onze samenleving. Het lukt lang niet altijd om die aandoeningen in een vroegtijdig stadium te ontdekken en goed te behandelen. Maar Insel kijkt heel anders dan veel van zijn collega’s aan tegen de digitale technologie: is die niet juist deel van een oplossing? Hij vestigt zijn hoop op digital phenotyping, waarbij smartphone-sensoren, toetsenbordgedrag en semantische signalen iets vertellen over (subtiele) veranderingen in cognitie en gemoedstoestand van de gebruiker. Zo'n aanpak belooft vroege opsporing van terugval en herstel. En wenkt er ook niet een nieuw behandelperspectief? Immers, een reeks psychosociale interventies, van lotgenoten-ondersteuning tot cognitieve gedragstherapie, kan worden aangeboden via de smartphone. Wellicht hebben we een schitterende nieuwe wereld van diagnostiek en behandeling in het vooruitzicht. Of geven we de laatste restjes van onze privacy weg aan de Googles en Apples van deze wereld?

Thomas Insel 2018

De Amerikaanse neurowetenschapper en psychiater leidde het National Institute of Mental Health (NIMH) van 2002 tot in 2015. Voordat hij directeur van NIMH werd, richtte hij het Center for Behavioral Neuroscience op aan de Emory University in Atlanta. Insel verwierf faam met zijn onderzoek naar oxytocine en vasopressine, twee peptidehormonen die betrokken zijn bij complex sociaal gedrag, zoals ouderlijke zorg en hechting.

In 2015 stapte hij over naar de Life Science-divisie van Google X (nu Verily Life Sciences). Twee jaar later verliet hij het bedrijf om verder te gaan in zijn eigen neurowetenschappelijke start-up, 'Mindstrong'. Dit bedrijft ontwikkelt technologie om stemming, cognitie en gedrag van patiënten continu te meten in hun huis- en werkomgeving.

Insel is lid van de National Academy of Medicine, National Academy of Sciences. Hij is gedurende zijn carrière een groot aantal keren gelauwerd voor zijn wetenschappelijk werk.

Programma

  • 13.30 - 14.00 uur: Ontvangst van de gasten
  • 14.00 - 14.05 uur: Welkomstwoord door drs. Wim Kuijken, voorzitter van de Raad van Toezicht Amsterdam UMC
  • 14.05 - 14.15: De vrijheidsillusie, audiovisuele presentatie van de essaybundel "De Vrijheidsillusie" met medewerking van de Pools-Belgische filosofe en schrijfster Alicja Gescinska. In 18 beschouwingen, als serie verschenen in AMC Magazine, zetten toonaangevende publicisten en wetenschappers onze veronderstelde autonomie in een verrassend perspectief.
  • 14.15 - 14.30 uur: De menselijke gedaante, de Kunstcommissie VUmc en de Kunststichting AMC presenteren een werk van beeldend kunstenaar Jan Hoek. Bij deze bijzondere 25e editie bespreekt de kunstenaar zijn eigen werk, in de context van zijn verblijf eerder dit jaar als artist in residence op een psychiatrische afdeling van het Kings County Hospital in New York.
  • 14.30 - 14.55 uur: Satie en zijn erfgenamen, minimal music in het groot. Harpiste Lavinia Meijer en Amsterdam Sinfonietta spelen werk van onder andere Erik Satie (Gymnopédie 1), Philip Glass (Metamorphosis 2, The Hours) en Yann Tiersen (Comptine d'un autre été – l'après-midi).
  • 14.55 - 15.05 uur: Waanzin, de Utrechtse dichter Ingmar Heytze introduceert "Literatuur & Kunst": artsen en schrijvers over (hun) waanzin. Met een geïllustreerd verhaal van Floris Tilanus.
  • 15.05 - 15.15 uur: Toets je beter (audiovisuele presentatie), een introductie op de lezing van Thomas Insel
  • 15.15 - 16.00 uur: 'Smartphones: what can they tell us about ourselves?'  De Anatomische Les van Thomas Insel
  • 16.00 - 16.05 uur: Slotwoord door Wim Kuijken, voorzitter Raad van Toezicht Amsterdam UMC