Het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis

Het Nederlands Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis (RLBM) heeft een belangrijke referentietaak bij het bestrijden van bacteriële meningitis (hersenvliesontsteking) in Nederland. Van elke patiënt met meningitis of een andere binnendringende (invasieve) infectie ontvangt het Referentielaboratorium een gekweekte bacterie-isolaat uit het hersenvocht (liquor) of uit het bloed van de patiënt.

Referentietaak

Medische Microbiologische laboratoria in veel ziekenhuizen sturen de gekweekte stammen voor dit onderzoek naar het Referentielaboratorium. Het lab karakteriseert de bacterie-isolaten; het bepaald bijvoorbeeld de serogroep bij meningokokken en het serotype bij pneumokokken. Deze informatie is bijvoorbeeld belangrijk voor de samenstelling van vaccins tegen meningitis en voor het ontwikkelen en het invoeren van nieuwe vaccins tegen deze gevreesde aandoening.

Bacteriële meningitis kan door verschillende soorten bacteriën worden veroorzaakt. De belangrijkste verwekkers van bacteriële meningitis zijn Neisseria meningitidis, ook wel de meningokok genoemd en Streptococcus pneumoniae, de pneumokok. Deze bacteriesoorten zijn te onderscheiden in verschillende serogroepen respectievelijk serotypen.

Vaccins tegen meningitis veroorzaakt door deze bacteriesoorten zijn ingevoerd in het Rijksvaccinatieprogramma. Het meningokokkenvaccin biedt alleen bescherming tegen serogroep C meningokokkenmeningitis. Het vaccin tegen pneumokokkenmeningitis biedt bescherming tegen zeven verschillen serotypen pneumokokken, terwijl er negentig verschillende serotypen van pneumokokken beschreven zijn. Door de invoering van het vaccin tegen Haemophilus influenzae type b in 1993 is het aantal gevallen van meningitis veroorzaakt door deze bacterie sterk afgenomen.

Onderzoek

Per jaar ontvangt het laboratorium een flinke hoeveelheid isolaten van bacteriën van Nederlandse ziekenhuizen. Het gaat naar schatting om 250 meningokokkenisolaten, 1100 pneumokokkenisolaten en 100 Haemophilus-isolaten. Sinds de oprichting van het lab in 1959 heeft het Referentielaboratorium een grote collectie opgebouwd, die binnen de afdeling Medisch Microbiologie en in samenwerkingsverband met andere afdelingen binnen het AMC wordt gebruikt voor onderzoeksdoeleinden.

Doorlooptijden

Om een idee te krijgen hoe lang het duurt voor een uitslag van een ingezonden microorganisme bekend is, hebben we de meest voorkomende micro organismen in een tabel samen gevat. De doorloop tijd is indicatief, door verschillende redenen kan het voorkomen dat een uitslag op zich laat wachten. Bij vragen kunt u altijd contact opnemen.

Micro-organisme Uitslag in dagen
N. meningitidis 10 werkdagen
S. pneumoniae 3-4 werkdagen
H. influenzae 3-4 werkdagen
E. coli 1 maand
S. agalactiae 2-3 werkdagen
L. monocytogenes 1 maand
PCR op liquor 10 werkdagen
Overig Afhankelijk van het micro-organisme

Jaarverslag

Elk jaar worden de gegevens van het NRLBM verzameld en uitgegeven in een jaarverslag. Er worden overzichten getoond van alle isolaten verkregen uit liquor en of bloed van mensen met een bewezen meningitis maar ook de PCR positieve liquoren of sera waaruit geen bacterie is gekweekt worden in een tabel weergegeven.

Naast een overzicht van alle inzendende laboratoria worden de belangrijkste verwekkers van

Contact

Locatie: L1-Zuid
L1.159 (lab)/L1.112 (kamer)

Laboratorium Experimentele Bacteriologie
Referentielaboratorium voor Bacteriële Meningitis (L1.159)
Meibergdreef 15
1105 AZ Amsterdam 

Telefoon

  • 020 - 5664874 (lab)
  • 020 - 5664864 (kamer)

Mail: reflab@amc.uva.nl

Downloads

Jaarverslagen onderaan de pagina.