Let op!

Deze informatie gaat over locatie AMC.
Moet u zijn op locatie VUmc? Ga naar: afdeling medische oncologie, locatie VUmc/de Boelelaan

Neuro-endocriene tumor

Neuro-endocriene tumoren zijn kwaadaardige tumoren die in verschillende organen kunnen voorkomen, waaronder in de maag, darmen, alvleesklier en longen. Een neuro-endocriene tumor kan hormonen en hormoonachtige stoffen produceren, dit wordt een functionele tumor genoemd.

Het neuro-endocriene systeem

Het neuro-endocriene systeem is het systeem dat de afgifte van hormonen reguleert. Hormonen zijn als het ware de boodschappers van de bloedbaan: ze worden afgegeven aan het doelwitorgaan, wat vervolgens een bepaalde reactie in werking zet. Het neuro-endocriene systeem bestaat uit cellen die zich in verschillende weefsels door het hele lichaam bevinden. Zo komen onder andere neuro-endocriene cellen voor in de maag, darmen en alvleesklier.

Neuro-endocriene tumor (NET)

Neuro-endocriene tumoren zijn kwaadaardige tumoren die in verschillende organen kunnen voorkomen, waaronder in de maag, darmen, alvleesklier en longen. Een neuro-endocriene tumor kan hormonen en hormoonachtige stoffen produceren, dit wordt een functionele tumor genoemd. Hierdoor kunnen specifieke klachten ontstaan. Wanneer een neuro-edocriene tumor geen hormonen produceert, noemen we deze tumoren niet-functionerend.

Net als andere tumoren, kunnen neuro-endocriene tumoren (NET) ook uitzaaien naar andere organen in het lichaam. Uitzaaiingen van neuro-endocriene tumoren ontstaan vaak eerst in de lever. Omdat neuro-endocriene tumoren over het algemeen langzamer groeien dan reguliere tumoren, kunnen uitzaaiingen soms nog behandeld worden.

Risicofactoren

De oorzaak van neuro-endocriene tumoren is nog onbekend. Bovendien zijn neuro-endocriene tumoren zeldzaam. Per jaar krijgen ongeveer 800 patiënten de diagnose neuro-endocriene tumor. Bij ongeveer 1% van de patiënten met een neuro-endocriene tumor is sprake van erfelijkheid.

Klachten

De klachten van neuro-endocriene tumoren zijn divers en hangen samen met het type, de plaats, grootte, groeisnelheid, productie van hormonen en eventuele uitzaaiingen van de tumor. Naast de hieronder genoemde hormonen zijn er nog vele andere soorten hormoonproducerende neuroendocriene tumoren die elk hun eigen verschijnselen hebben.

Serotonine

Als door een neuro-endocriene tumor overmatig het hormoon serotonine wordt geproduceerd, spreken we van een carcinoïd syndroom. Dit syndroom kan voorkomen als een neuro-endocriene tumor in de dunne darm ontstaat. Als gevolg van een verhoging van serotonine in het bloed, kunnen klachten als opvliegers, diarree, benauwdheid, misselijkheid, duizeligheid of buikpijn voorkomen. Op de lange termijn kan het carcinoïd syndroom ook leiden tot een verslechtering van de pompfunctie van het hart.

Gastrinoom

Wanneer een tumor het hormoon gastrine in grote hoeveelheden produceert, noemen we dit een gastrinoom. Gastrine stimuleert de maag om maagzuur aan te maken. Wanneer gastrine overmatig wordt geproduceerd, kunnen zweren ontstaan in de slokdarm, maag en dunne darm. Symptomen die kunnen voorkomen bij een gastrinoom, zijn onder andere buikpijn, brandend maagzuur, braken, maagbloeding, diarree, en bleke, dunne, zeer onaangenaam ruikende ontlasting. Gastrinomen komen vooral voor in de alvleesklier, maar kunnen ook net buiten de alvleesklier in de twaalfvingerige darm voorkomen.

Insulinoom

Insulinomen produceren het hormoon insuline overmatig. Insuline verlaagt de concentratie glucose in het bloed. Wanneer insuline overmatig wordt aangemaakt, daalt de concentratie van glucose in het bloed dus sterk. Een te lage concentratie glucose in het bloed wordt hypoglykemie genoemd. Dit kan leiden tot zweten met bleekheid, hoofdpijn, trillen, hartkloppingen, angst, zwakte, duizeligheid, honger en verwardheid. Deze symptomen treden met name ’s nachts of in de vroege ochtend op.

Glucagonoom

Het hormoon glucagon wordt overmatig geproduceerd door glucagonomen. Glucagon veroorzaakt een stijging van de concentratie glucose in het bloed. Een te hoge concentratie glucose in het bloed wordt hyperglykemie genoemd. Dit kan uitmonden in diabetes mellitus (suikerziekte) wanneer dit niet onder controle is te krijgen. Bij hyperglykemie kunnen symptomen als dorst, veel en vaak plassen, vermoeidheid, zwakte, gewichtsverlies en wazig zicht voorkomen. Ook komt het voor dat een glucagonoom rode huiduitslag aan de benen, trombose en bloedarmoede veroorzaakt.

Vipoom

Vipomen produceren de hormoonachtige stof vasoactive intestinal polypeptide (VIP). Wanneer deze stof overmatig wordt geproduceerd, kan dit misselijkheid, braken, veel en waterige diarree, spierzwakte en vermoeidheid veroorzaken.

Heeft u nog vragen?

Mocht u na het lezen van deze informatie nog vragen hebben, dan kunt u die gerust stellen. U kunt contact met ons opnemen:

  • Via de e-mail: gioca@amc.nl
  • Telefonisch zijn wij op werkdagen bereikbaar van 8.30 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 16.00 uur op telefoonnummer 020 – 566 4205.
  • Ook heeft de GIOCA-verpleegkundige een telefonisch spreekuur op maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 11.00 uur op telefoonnummer 020 – 566 3634.