Wetenschapsagenda 23 februari tot en met 26 februari 2021

Overzicht van de promoties en oraties van Amsterdam UMC. Vanwege de situatie rondom het coronavirus verdedigen promovendi hun onderzoek nu digitaal.

Dinsdag 23 februari 2021
Promotie (UvA), 15.00 uur, online
Marianna Mitratza: Beter gebruik van sterftecijfers in gezondheidsonderzoek
Mitratza heeft nieuwe toepassingen onderzocht om reeds beschikbare sterftecijfers te gebruiken voor het monitoren van de volksgezondheid en voor epidemiologisch onderzoek. Ze heeft methodes ontwikkeld waarmee je gegevens uit overlijdensakten beter kunt gebruiken om sterftetrends in de tijd te volgen. Ook keek de promovenda naar associaties met ziekten op het moment van overlijden en probeerde ze gegevens over doodsoorzaken te combineren met gezondheidszorgregisters om de ziektelast op het moment van overlijden te beoordelen.
Volgens Mitratza heeft een studie naar de gegevens over doodsoorzaken veel potentie om dit soort onderzoek te doen, zeker in een vergrijzende bevolking. Haar onderzoek toont aan dat een aantal doodsoorzaken kan worden geselecteerd voor de analyse van langetermijn-sterftetrends in Europese landen. Door alle beschikbare gegevens op de overlijdensakten te analyseren, is de sterftelast van bepaalde auto-immuunziekten nauwkeuriger bepaald.
Ten slotte toont ze aan dat het levenslange risico op ernstige chronische ziekten, zoals diabetes en dementie, beter kan worden geschat door gegevens over doodsoorzaken te combineren met andere cijfers over de gezondheidszorg.
Cause-of-Death statistics in public health and epidemiology: Exploring new applications

Woensdag 24 februari 2021
Promotie (UvA), 16.00 uur online 
Jackson Maina: Infectie en antibioticumgebruik in Kenia

Er zijn grote lacunes in de preventie en bestrijding van infecties in Kenia. De belangrijkste daarvan is een gebrek aan leiderschap op regionaal en ziekenhuisniveau. Infectiepreventie en -bestrijding is in veel ziekenhuizen een activiteit met een lage status, waardoor ook de financiering ervan beperkt is.
Een belangrijk onderdeel van Maina’s onderzoek gaat over goed gebruik van antibiotica. Hij stelt dat er leiderschap en teams, ziekenhuisapothekersstructuren, ontbreken om het gebruik van antibiotica te kunnen verbeteren. Er is dringend behoefte aan de ontwikkeling of actualisering van de bestaande behandelingsrichtlijnen om de behandeling en het antibioticagebruik in Keniaanse ziekenhuizen aan te sturen.
Infection prevention and control and antibiotic stewardship: two sides of the same coin in the prevention of antimicrobial resistance.  

Donderdag 25 februari 2021

Promotie (UvA), 10.00 uur, online 
Wahyuur Septiono: Antirookbeleid in Indonesië

Septiono heeft het beleid in Indonesië in kaart gebracht om het roken onder adolescenten te verminderen. In dat land heeft het lokale bestuur de vrijheid om in de eigen regio een rookvrij beleid te ontwikkelen en tabaksreclame, -promotie en -sponsoring te verbieden. Dit leidt tot grote landelijke verschillen. Septiono heeft landelijke gegevens van de Indonesische overheid geanalyseerd en zag inconsistentie tussen de verschillende districten in het rookvrij beleid. Bovendien blijkt het bestaande beleid het roken in Indonesië niet effectief te verminderen. Uit schoolenquêtes bleek dat Indonesische adolescenten in hoge mate worden blootgesteld aan tabaksreclame en sponsoring, zelfs in steden met een verbod op reclame. De promovendus bemerkte ook ongelijkheden in het roken: jongens rookten meer dan meisjes, de ouders van rokers waren lager opgeleid en de ouders van de niet-rokende meisjes waren rijker.
Tobacco control policies and youth smoking in Indonesia

Vrijdag 26 februari 2021
Promotie (UvA), 13.00 uur, online 
Sem Aronson: Gentherapie voor zeldzame leverziekte
Dit proefschrift beschrijft de zoektocht naar een behandeling voor de leverziekte Crigler-Najjar. Centraal staat een studie waarin patiënten gentherapie krijgen: daarbij wordt een vector in hun bloedbaan gespoten (een virus dat onschadelijk virus?- is gemaakt en waaraan een genezend gen is toegevoegd). Door dit onderzoek is deze behandeling dichter bij de invoering in de praktijk gekomen.
Crigler-Najjar (CN) is zeldzaam en komt bij één op de miljoen mensen voor. De lever kan een specifiek eiwit niet produceren dat nodig is voor de afvoer van bilirubine, een geel gekleurde afvalstof. De patiënten zijn erg geel en moeten hun hele leven lang ‘s nachts onder een blauwe lamp slapen. Door dit blauwe licht wordt bilirubine wel afgebroken. Volwassenen moeten soms tien tot twaalf uur per etmaal onder het blauwe licht liggen, wil het afdoende effect hebben op de verwerking van bilirubine.
Het onderzoek naar gentherapie gebeurt alleen bij volwassenen en adolescenten omdat de kinderlever hiervoor nog niet rijp is. De cellen in de lever van kleine kinderen delen zich, waardoor het effect van de behandeling kortdurend is.
Gene therapy for inherited jaundice