Voor onderzoekers

De ABCD-studie onderzoekt een groot aantal factoren tijdens de zwangerschap die een rol kunnen spelen bij de gezondheid van het kind bij de geboorte en op latere leeftijd. Speciale aandacht is er voor de etnische verschillen in gezondheid. Bekijk deze pagina ook voor de lopende projecten en samenwerkingen.

Onderzoeksgebieden

Onderstaand schema geeft een overzicht van de belangrijkste onderzoeksgebieden binnen de ABCD-studie.

(etnische verschillen in) perinatale risico factoren (etnische verschillen in) perinatale uitkomsten (etnische verschillen in) gezondheid kind
Voeding en metabolisme: Voedingsstatus, lipiden profiel en schildklierfunctie Cardio-metabool profiel: Lipiden profiel, glucose, insuline activiteit, BMI en vetpercentage, bloeddruk en hartslag
Leefstijl en gezondheid: Roken, alcohol, drugs, BMI, lichamelijke activiteit, diabetes en hypertensie Geboorteuitkomsten: Zwangerschapsduur, geboortegewicht, geboorteafwijkingen en perinatale sterfte Cognitieve ontwikkeling: Aandacht, visueel-motorische coördinatie en remmingen
Psychosociale stress: Depressie en angst, werkgerelateerde stress, opvoedstress en cortisol niveau Zuigelingen: Groei en ontwikkeling, voedingspatroon en huilgedrag Psychosociale gezondheid: Gedragsproblemen en stemmingsstoornissen
Omgeving: Luchtverontreiniging, binnenmilieu, omgevingslawaai en elektromagnetische velden Voeding: Inname van energie, macro-nutriënten en micronutriënten en eetgedrag

Zie hier het overzicht van alle verzamelde data tot nu toe:

Lopende projecten

Hieronder vindt u een overzicht van samenwerkingsverbanden en lopende projecten:

Institute for Risk Assessment Sciences, Universiteit Utrecht

Luchtverontreiniging in relatie tot zwangerschapsuitkomsten en gezondheid kind. Prof. dr. Bert Brunekreef; dr. Ulrike Gehring Blootstelling aan elektromagnetische velden in relatie tot de cognitieve ontwikkeling van 5-6 jarigen. dr. Anke Huss

Hogeschool van Amsterdam

Eetpatronen op 5-6 jarige leeftijd en de oorzaken en consequenties van deze eetpatronen op gewicht(sontwikkeling) op 5, 7 en 10 jaar. Ir. Viyan Rashid

ELSO studie

De ELSO studie richt zich op het bestuderen van de relatie tussen stress in het vroege leven en stressgevoeligheid, eetgedrag en obesitas in de adolescentie: Hebben omstandigheden tijdens de zwangerschap invloed op hoe je reageert op stress? Heeft wat je meemaakt op jonge leeftijd daar een effect op? Is er een relatie tussen stress en leefstijlfactoren zoals voeding en eetgedrag? Voor deze studie hebben we onder andere MRI scans gemaakt van de hersenen, stresshormonen gemeten en lichamelijke metingen gedaan. Op dit moment zijn we bezig met het analyseren van de data en we verwachten in 2020 de eerste resultaten. dr. Suzanne de Rooij

Urban-mental-health-studie

Onderzoek heeft laten zien dat 43% van de jongeren in Nederland kampt met psychologische klachten, waarvan een groot deel angst, stress en/of stemmingsklachten betreft, al dan niet gecombineerd met game-, alcohol- en/of drugs-afhankelijkheid (MIND, 2016). De Urban Mental Health (UMH)-studie richt zich op factoren die invloed hebben op het ontwikkelen van angst, depressie en/of verslaving bij jongeren die in Amsterdam geboren zijn. Er zal onder andere onderzoek gedaan worden naar:- het complexe samenspel tussen factoren uit de omgeving waarin een kind opgroeit in relatie tot psychische gezondheid- hoe we grootstedelijke ongemakken kunnen meten - hoe angstig- en somberheid samengaan met middelen- en mediagebruik -wat voor factoren uit de vroege kindertijd invloed hebben op het ontwikkelen van angst, depressie en/of verslaving in de adolescentie en jongvolwassenheid.

Voor deze studie willen we regelmatig korte vragenlijsten gaan afnemen bij de ABCD-deelnemers om meer inzicht te krijgen in hoe de jongeren zich over de tijd ontwikkelen. Het project zal uitgevoerd worden door Priya Peters, onder  begeleiding van Susanne de Rooij (epidemiologie, Amsterdam UMC), Helle Larsen (ontwikkelingspsychologie, UvA), Anja Lok (psychiatrie, Amsterdam UMC) en Tanja Vrijkotte (sociale geneeskunde, Amsterdam UMC). Het project loopt van 2020 tot 2024 en is onderdeel van the Centre for Urban Mental Health van de UvA.

Slaap en groei in de eerste 1000 dagen
In het promotie traject ‘Slaap en groei in de eerste 1000 dagen’ richt Margreet Harskamp-van Ginkel zich op slaap en gezondheid tijdens de zwangerschap en baby-peuter leeftijd.
Margreet verdiept zich in de volgende onderwerpen:
- Bestaat er een verband tussen slaap bij zuigelingen en hun latere groei, gebaseerd op literatuur.
- Zijn er factoren in de zwangerschap en baby leeftijd die effect hebben op latere slaapproblemen, in het ABCD-cohort.
- Wat is het effect van slaaptekort in de zwangerschap op latere lichaamssamenstelling en bloeddruk van het kind, in het ABCD-cohort.
- Is er een verband tussen excessief huilen op de leeftijd van 3 maanden en latere slaap en groei, in het ABCD-cohort.
- Hoe vaak komen slaapproblemen voor in de eerste 2 levensjaren en zijn vroege slaap of melkvoedingsproblemen een voorspeller van latere slaapproblemen, in het Sarphati cohort.
- Als laatste zal Margreet kijken of het ook positief werkt als we de slaap van baby’s beïnvloeden.


Samenwerking

Vanuit verschillende universiteiten en onderzoeksinstellingen, maar ook vanuit verschillende afdelingen van het Amsterdam UMC wordt met de ABCD-studie samengewerkt. Op deze pagina vindt u een overzicht van de samenwerkende instanties, de deelonderzoeken en de onderzoekers.

IRAS

Het 11-jarig meetmoment is uitgevoerd in samenwerking met IRAS van de Universiteit Utrecht (Dr. Anke Huss). IRAS is het “Institute for Risk Assessment Sciences” van de Universiteit Utrecht en doet onderzoek naar gezondheidsrisico’s door blootstelling aan mogelijk ziekteverwekkers en schadelijke stoffen in de omgeving. De onderzoeksvragen die IRAS met gegevens van de ABCD-studie wil beantwoorden gaan over omgevingsinvloeden en de (mogelijke) effecten hiervan op de gezondheid van kinderen. IRAS is vooral geïnteresseerd in effecten van elektromagnetische straling (bijvoorbeeld mobiele telefoons), luchtverontreiniging en geluidsoverlast op de ontwikkeling van gedrag- en slaapproblemen. IRAS doet mee aan het Geronimo project, een Europese studie, naar de mogelijke gezondheidseffecten door blootstelling aan elektromagnetische velden.

Universiteit van Amsterdam

De afdeling ontwikkelingspsychologie van de UvA (prof. dr. Reinout Wiers en dr. Helle Larsen) is betrokken bij Fase 4 en Fase 5 van de ABCD-studie. Deze afdeling ontwikkelt tests van gedrag en cognitieve vaardigheden voor de afname via internet. De samenwerking met deze afdeling richt zich op onderzoek naar de voorspelling van later alcohol- en middelengebruik en gerelateerde problemen. Meer informatie vindt u op deze site of deze.

Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid

De ABCD-studie maakt deel uit van de Academische Werkplaats Jeugd en Gezondheid. Binnen de Academische Werkplaats worden praktijk, beleid en onderzoek met elkaar verbonden. Het doel van de Academische Werkplaats is het verbeteren van de kwaliteit van de jeugdgezondheidszorg en andere preventieve zorg voor jeugd, inclusief gezondheidsbevordering

Adviseurs ABCD-studie

Bij de uitvoering en opzet van het onderzoek in het algemeen of bij de uitvoering van deelstudies wordt de ABCD-studie geadviseerd door de volgende deskundigen:

Prof.dr. Tessa Roseboom (Amsterdam UMC, locatie AMC) Prof.dr Jaap Seidell (Amsterdam UMC, locatie VU) Prof.dr. Karien Stronks (Amsterdam UMC, locatie AMC) Dr. Marcel Twickler (Universitair Ziekenhuis Antwerpen) Prof.dr. Roel Vermeulen (IRAS, Universiteit Utrecht) Prof. dr. Mai Chin A Paw (Amsterdam UMC, locatie VU)

Corona-maatregelen

We zetten ons in om ons ziekenhuis veilig te houden tijdens de coronacrisis.

Lees deze extra maatregelen goed door voordat u een van onze locaties bezoekt:

Gebruik van data

Heeft u als onderzoeker ideeën voor onderzoek op het gebied van zwangerschap en de gezondheid van kinderen, en wilt u gebruik maken van gegevens uit de ABCD-studie, vul dan onderstaande onderzoeksvoorstel-format in en mail deze naar projectleider Tanja Vrijkotte